Chọn màu áo cưới theo mệnh, cách nhiều gia đình làm là giữ màu lễ truyền thống cho lễ gia tiên (áo dài đỏ, vàng, hồng đậm) rồi dùng màu hợp mệnh cho váy cưới, áo tiệc hoặc ở những chi tiết như hoa cầm tay, khăn, chỉ thêu. Theo quan niệm, cô dâu mệnh Hoả, Thổ mặc đỏ là hợp; mệnh Mộc mặc đỏ là bình thường vì Mộc sinh Hoả; mệnh Kim, Thuỷ thì quan niệm khuyên tiết chế đỏ nhưng vẫn có cách dung hoà mà không bỏ màu lễ.
Ngày cưới là dịp mọi thứ đều được chọn kỹ, và màu sắc dễ trở thành chủ đề bàn bạc giữa hai gia đình. Bài này gom bảng màu theo mệnh cô dâu, cách chọn cho chú rể, cách phối khi hai người khác mệnh, và gợi ý cho bố mẹ hai bên, để màu sắc là chuyện vui chứ không phải chuyện phải căng thẳng.
Màu lễ trong đám cưới Việt và chỗ của quan niệm theo mệnh
Đỏ là màu chủ đạo của cưới hỏi Việt: áo dài cô dâu trong lễ gia tiên, mâm quả phủ khăn đỏ, chữ hỷ, thiệp đỏ. Đỏ tượng trưng cho may mắn, hạnh phúc, và ý nghĩa đó đã có trước rất lâu so với thói quen chọn màu theo mệnh nạp âm. Bên cạnh đỏ, vàng và hồng đậm cũng là những màu áo dài cưới quen thuộc. Váy cưới trắng du nhập từ phương Tây và nay phổ biến ở tiệc cưới.
Chú rể trong lễ gia tiên thường mặc áo dài khăn đóng màu xanh than, đỏ đô, vàng hoặc trùng tông cô dâu; ở tiệc là vest đen, xanh than, xám hay trắng ngà. Phần lớn các màu này đều nằm trong vùng hợp hoặc trung tính của ít nhất vài mệnh.
Vì vậy, khi đặt quan niệm theo mệnh vào đám cưới, nên hiểu nó như một lớp thứ hai: màu lễ giữ nguyên ý nghĩa của lễ, còn màu hợp mệnh được đưa vào ở váy tiệc, ở chi tiết, ở hoa. Cách hiểu này giúp tránh tình huống khó xử khi ông bà muốn áo đỏ mà một bảng tra lại bảo cô dâu "kỵ đỏ". Đỏ của lễ cưới là màu chung của cả nhà, không chỉ của riêng cô dâu.
Gợi ý màu áo theo mệnh cô dâu
Bảng dưới gợi ý cho ba phần: áo dài lễ gia tiên, váy hoặc áo tiệc, và chi tiết điểm nhấn. Mệnh tra theo năm sinh âm lịch của cô dâu, ở các bài màu từng mệnh trong danh mục:
| Mệnh cô dâu | Áo dài lễ gia tiên | Váy, áo tiệc | Chi tiết điểm nhấn |
|---|---|---|---|
| Kim | đỏ thêu vàng ánh kim, hoặc vàng, trắng ngà thêu đỏ | trắng, kem, champagne, ánh bạc | hoa trắng, trang sức bạc, khăn voan kem |
| Mộc | đỏ, hồng đậm, xanh ngọc | trắng ngà, xanh mint nhạt, xanh lá nhạt | hoa có nhiều lá xanh, trang sức ngọc |
| Thuỷ | đỏ có hoa văn lá xanh, hoặc xanh than thêu đỏ, trắng ngà | trắng, xanh dương nhạt, ánh bạc | hoa trắng nhiều lá xanh; khuyên tai bạc |
| Hoả | đỏ, hồng đậm, cam đỏ, tím | trắng, hồng phấn, xanh lá nhạt | hoa đỏ, hồng; chi tiết xanh lá |
| Thổ | đỏ, vàng, đỏ cam | trắng ngà, be, vàng champagne | hoa vàng, cam; trang sức vàng |
Có thể thấy đỏ xuất hiện ở cột áo dài lễ của cả năm mệnh. Với mệnh Kim và Thuỷ, đỏ được dung hoà bằng chi tiết thuộc hành đứng giữa trên vòng tương sinh. Hoả sinh Thổ, Thổ sinh Kim, nên chỉ thêu vàng, hoa vàng làm cầu nối cho cô dâu mệnh Kim. Thuỷ sinh Mộc, Mộc sinh Hoả, nên với cô dâu mệnh Thuỷ, cầu nối là xanh lá, xanh ngọc: hoa cầm tay nhiều lá xanh, khăn voan xanh ngọc nhạt, hoặc hoa văn lá trên nền áo đỏ. Thêm trắng, bạc là màu tương sinh của Thuỷ cũng là cách nhiều nhà dùng.
Cô dâu mệnh Kim, Thuỷ và chiếc áo dài đỏ
Đây là câu hỏi hay gặp nhất. Theo quan niệm, Hoả khắc Kim và Thuỷ khắc Hoả, nên đỏ không phải màu "nâng đỡ" cho hai mệnh này. Nhưng chữ dùng trong quan niệm là tiết chế, không phải cấm, và với đỏ của lễ cưới, nhiều gia đình coi đó là màu của lễ, không phải màu riêng của người mặc.
Những cách dung hoà thường gặp gồm: chọn đỏ đô, đỏ mận trầm thay vì đỏ tươi; áo dài đỏ có thêu hoa văn vàng ánh kim hoặc chỉ bạc nhiều; mặc áo dài đỏ cho phần nghi lễ ngắn rồi thay sang áo dài trắng ngà, vàng nhạt khi tiếp khách; khoác khăn voan kem, cài hoa trắng. Cô dâu mệnh Thuỷ có thể chọn áo dài xanh than thêu đỏ làm áo thứ hai, vừa có đỏ của lễ, vừa có màu bản mệnh.
Còn nếu cô dâu mệnh Kim hay Thuỷ thích nhất là một chiếc áo đỏ tươi trọn vẹn và gia đình cũng muốn thế, thì đó là lựa chọn hoàn toàn bình thường. Không có quan niệm nào cho rằng màu áo một ngày quyết định cuộc hôn nhân. Thứ làm nên ngày cưới tốt đẹp là sự đồng lòng của hai gia đình, trong đó có cả việc không để màu áo thành chuyện tranh cãi.
Màu áo chú rể theo mệnh
Chú rể mệnh Kim. Vest xám, xanh than hay trắng ngà đều hợp hoặc trung tính; áo dài khăn đóng vàng hoặc trắng ngà là lựa chọn đẹp trong lễ, nếu muốn tông với cô dâu mặc đỏ thì chọn đỏ đô có viền vàng.
Chú rể mệnh Mộc. Vest xanh than, đen là màu tương sinh; áo dài khăn đóng xanh than, xanh rêu hoặc đỏ đô. Nên tránh vest bạc, trắng tinh nếu muốn theo quan niệm, còn trắng ngà thì nhiều người coi là chấp nhận được.
Chú rể mệnh Thuỷ. Vest đen, xanh navy là màu bản mệnh; sơ mi trắng là màu tương sinh. Áo dài khăn đóng xanh than là tổ hợp hợp mệnh và rất phổ biến.
Chú rể mệnh Hoả. Áo dài khăn đóng đỏ đô hoặc trùng màu đỏ với cô dâu; vest có thể chọn xanh rêu, nâu đỏ, hoặc vest xám với cà vạt đỏ nếu không muốn vest đen.
Chú rể mệnh Thổ. Áo dài vàng, nâu vàng, đỏ đô; vest be, nâu, xám ấm, hoặc vest xanh than với cà vạt màu đỏ gạch, cam đất làm điểm hợp mệnh.
Hai người khác mệnh: chọn tông đôi thế nào
Khi cô dâu và chú rể ở hai mệnh tương sinh, ví dụ Thổ và Kim, Thuỷ và Mộc, việc chọn tông đôi rất dễ: dùng màu của hành sinh hoặc hành được sinh là cả hai đều thấy hợp. Khi hai người cùng mệnh, chỉ cần chọn màu bản mệnh chung.
Khi hai người ở hai mệnh tương khắc, quan niệm thường gợi ý một màu "cầu nối" thuộc hành đứng giữa trên vòng tương sinh. Kim và Mộc dùng màu Thuỷ (xanh than, xanh dương nhạt) vì Kim sinh Thuỷ, Thuỷ sinh Mộc. Mộc và Thổ dùng màu Hoả (đỏ, hồng). Thổ và Thuỷ dùng màu Kim (trắng, bạc, champagne). Thuỷ và Hoả dùng màu Mộc (xanh lá, xanh ngọc). Hoả và Kim dùng màu Thổ (vàng, be, nâu vàng).
Áp vào thực tế, màu cầu nối thường xuất hiện ở hoa cưới, cà vạt, khăn túi ngực của chú rể, dây buộc tóc hay hoa cài của cô dâu, hoặc ở phông chụp ảnh. Đó là chỗ thêm được màu mà không phải thay áo. Danh mục này có một bài riêng về vợ chồng khác mệnh chọn màu cho đồ dùng chung sau cưới.
Bố mẹ, phù dâu, phù rể và khách mời mặc gì
Màu áo của người thân cũng hay được hỏi, và ở đây quy ước của lễ quan trọng hơn mệnh của từng người:
- Mẹ cô dâu, mẹ chú rể: áo dài màu trầm sang như đỏ đô, tím than, xanh than, vàng đồng là quen thuộc; tránh trùng hẳn màu áo cô dâu trong lễ. Muốn theo mệnh thì chọn trong các màu này sắc hợp mệnh của mình.
- Bố hai bên: vest tối hoặc áo dài khăn đóng; nhiều nhà chọn chung tông với mẹ để ảnh gia đình hài hoà.
- Phù dâu, phù rể: thường mặc đồng phục một tông do cô dâu chọn; màu cầu nối của đôi bạn là gợi ý dễ dùng.
- Khách mời: tránh mặc trắng tinh ở tiệc nếu cô dâu mặc váy trắng, tránh đỏ rực nếu cô dâu mặc áo dài đỏ; còn lại chọn theo mệnh mình tuỳ ý.
- Ảnh gia đình: chọn một tông nền chung cho cả nhà (trắng ngà, be, xanh than) rồi để mỗi người một chi tiết riêng, ảnh vẫn gọn mà ai cũng có màu của mình.
Nếu hai gia đình có quan niệm khác nhau về màu, nhà gái theo một bảng, nhà trai theo một bảng, cách êm nhất thường là để đôi bạn quyết và giữ màu lễ truyền thống làm điểm chung. Đỏ trong lễ gia tiên hầu như luôn được cả hai bên chấp nhận.
Chốt màu cưới trong năm bước, trước khi đặt may
Màu áo cưới thường phải chốt sớm vì may đo, thuê váy, in thiệp, đặt hoa đều cần thời gian. Một trình tự gọn giúp hai bạn và hai gia đình không phải sửa đi sửa lại:
- Tra đúng mệnh của cô dâu và chú rể theo năm sinh âm lịch; ai sinh tháng 1, tháng 2 dương lịch thì đối chiếu ngày Tết của năm sinh.
- Hỏi bố mẹ hai bên có mong muốn gì về màu áo lễ không, nhất là màu áo dài lễ gia tiên; ghi lại để khỏi quên giữa các buổi bàn bạc.
- Chọn màu lễ trước (thường là đỏ hoặc vàng), rồi mới chọn màu tiệc, màu tông đôi theo mệnh hoặc theo màu cầu nối nếu hai người khác mệnh.
- Thử vải, thử váy dưới ánh sáng tự nhiên và dưới đèn vàng giống sảnh tiệc; màu đỏ, màu champagne thay đổi khá nhiều theo ánh đèn và lên ảnh khác ngoài đời.
- Chốt một bảng màu chung gồm hai đến ba màu, gửi cho người lo hoa, thiệp, trang trí, phù dâu phù rể; mọi thứ đi theo một bảng sẽ hài hoà hơn từng thứ chọn theo mệnh riêng.
Trình tự này đặt màu lễ và ý kiến gia đình lên trước, quan niệm theo mệnh đứng sau làm lớp tinh chỉnh. Làm vậy hiếm khi phải đổi ý vào phút cuối, và nếu có ai trong nhà băn khoăn về chuyện hợp mệnh, đã có sẵn câu trả lời ở màu tiệc và chi tiết.
Câu hỏi thường gặp
Cô dâu mệnh Kim có bắt buộc tránh áo dài đỏ không?
Không bắt buộc. Quan niệm chỉ khuyên tiết chế đỏ với mệnh Kim, và đỏ trong lễ cưới được coi là màu của lễ. Nhiều cô dâu mệnh Kim chọn áo dài đỏ thêu vàng ánh kim hoặc đổi sang áo trắng ngà, vàng nhạt khi tiếp khách để dung hoà.
Tuổi cô dâu theo năm sinh âm hay dương khi tra màu?
Theo năm sinh âm lịch. Cô dâu sinh trong tháng 1 hoặc tháng 2 dương lịch cần xem ngày Tết của năm sinh: sinh trước Tết thì thuộc năm âm lịch trước đó, mệnh có thể khác hẳn, bảng màu cũng đổi theo.
Váy cưới màu trắng có hợp với mọi mệnh không?
Trắng thuộc Kim, hợp mệnh Kim và Thuỷ, trung tính với Hoả, Thổ; quan niệm chỉ khuyên người mệnh Mộc tiết chế. Cô dâu mệnh Mộc có thể chọn trắng ngà, kem, hoặc váy trắng có chi tiết xanh nhạt, hoa cầm tay nhiều lá xanh.
Áo dài cưới màu vàng hợp mệnh nào?
Vàng đất, vàng nghệ thuộc Thổ, hợp mệnh Thổ và Kim (Thổ sinh Kim). Vàng ánh kim thường được xếp vào Kim, hợp Kim và Thuỷ. Cô dâu mệnh Thuỷ muốn mặc vàng nên chọn vàng nhạt ánh kim hơn vàng nghệ đậm.
Có cần chọn màu hoa cưới theo mệnh không?
Không cần, nhưng hoa là chỗ dễ thêm màu hợp mệnh hay màu cầu nối của hai người nhất. Ngoài màu, nên chọn hoa đúng mùa để tươi lâu, không có mùi quá nồng gây khó chịu cho khách, và hỏi xem cô dâu có dị ứng phấn hoa không.
Mẹ cô dâu mặc áo dài đỏ có sao không?
Không có gì sai, nhưng theo quy ước chung, mẹ hai bên thường chọn màu trầm hơn hoặc khác sắc với cô dâu để cô dâu nổi bật trong lễ. Đỏ đô, đỏ mận khi cô dâu mặc đỏ tươi là cách phân biệt nhẹ nhàng.