Người mệnh Mộc, theo quan niệm ngũ hành, hợp với màu bản mệnh là xanh lá (từ xanh nõn chuối tới xanh rêu) và màu tương sinh là đen, xanh dương, xanh than, vì Thuỷ sinh Mộc như nước nuôi cây. Màu được khuyên tiết chế là trắng, xám, ánh bạc, vì đó là màu của Kim, mà Kim khắc Mộc như rìu chặt cây.
Những năm sinh mệnh Mộc gần đây là 1950–1951, 1958–1959, 1972–1973, 1980–1981, 1988–1989, 2002–2003, 2010–2011 và 2018–2019. Rắc rối hay gặp nhất với mệnh Mộc không nằm ở bảng màu mà ở chữ "xanh" của tiếng Việt: xanh lá và xanh dương thuộc hai hành khác nhau. Bài này gỡ chỗ đó, rồi đi qua cách mặc khi công sở chuộng áo trắng, cách chọn màu theo dịp, và chuyện chọn đồ cho trẻ sinh năm 2018, 2019.
Ai là người mệnh Mộc: bảng năm sinh
Tra năm sinh âm lịch của bạn trong bảng (tính theo chu kỳ 60 năm, 1950–2027). Người sinh trước Tết trong tháng 1, tháng 2 dương lịch lấy năm âm lịch liền trước:
| Năm sinh | Can chi | Mệnh nạp âm |
|---|---|---|
| 1950 và 1951 | Canh Dần, Tân Mão | Tùng Bách Mộc |
| 1958 và 1959 | Mậu Tuất, Kỷ Hợi | Bình Địa Mộc |
| 1972 và 1973 | Nhâm Tý, Quý Sửu | Tang Đố Mộc |
| 1980 và 1981 | Canh Thân, Tân Dậu | Thạch Lựu Mộc |
| 1988 và 1989 | Mậu Thìn, Kỷ Tỵ | Đại Lâm Mộc |
| 2002 và 2003 | Nhâm Ngọ, Quý Mùi | Dương Liễu Mộc |
| 2010 và 2011 | Canh Dần, Tân Mão | Tùng Bách Mộc |
| 2018 và 2019 | Mậu Tuất, Kỷ Hợi | Bình Địa Mộc |
Đáng chú ý là thế hệ 8X có hai cặp mệnh Mộc liền nhau trong một thập niên: 1980–1981 Thạch Lựu Mộc (cây lựu trên đá) và 1988–1989 Đại Lâm Mộc (cây trong rừng lớn). Còn thế hệ con của họ, trẻ sinh 2010–2011 và 2018–2019, cũng thuộc Mộc, nên trong nhiều gia đình bố hoặc mẹ cùng hành với con.
Một ví dụ về năm âm: Tết Kỷ Hợi 2019 rơi vào ngày 5 tháng 2. Trẻ sinh ngày 1 tháng 2 năm 2019 vẫn tuổi Mậu Tuất 2018, may là cùng Bình Địa Mộc. Nhưng người sinh ngày 20 tháng 1 năm 1972 thì thuộc Tân Hợi 1971, Thoa Xuyến Kim, khác hẳn bảng màu.
Xanh lá và xanh dương: hai màu "xanh" thuộc hai hành
Tiếng Việt dùng một chữ "xanh" cho cả màu lá cây lẫn màu trời, màu biển. Ngũ hành thì tách: xanh của lá non, lá chuối, rêu, ngọc bích là Mộc; xanh của biển sâu, xanh navy, xanh cô ban là Thuỷ. Ranh giới nằm ở chỗ màu ngả về vàng (xanh lá) hay ngả về tím, đen (xanh dương). Những màu nằm giữa như xanh ngọc, xanh mint, xanh cổ vịt thì nguồn này xếp Mộc, nguồn kia xếp Thuỷ.
Với người mệnh Mộc, nhầm lẫn này may mắn vô hại: xanh lá là bản mệnh, xanh dương là tương sinh, cả hai đều hợp. Rắc rối chỉ xảy ra theo chiều ngược lại, khi người mệnh Hoả nghe nói "mệnh Hoả hợp màu xanh" rồi mua áo xanh dương, trong khi ý câu ấy là xanh lá. Nếu đọc một bảng màu ghi chung chung "xanh", hãy hỏi lại là xanh nào.
Trong ngũ sắc truyền thống, màu của Mộc được gọi là "thanh", gắn với phương Đông và mùa xuân, mùa cây đâm chồi. Chữ "thanh" trong Hán Việt vốn cũng bao cả xanh lá lẫn xanh lam, nên chuyện lẫn lộn đã có từ rất xa. Điều đó nhắc rằng bảng màu theo mệnh là cách phân loại của một nền văn hoá, có vùng mờ, không phải phổ màu đo bằng máy.
Trắng và bạc: nên tiết chế đến đâu khi công sở chuộng áo trắng
Kim khắc Mộc, nên quan niệm khuyên người mệnh Mộc hạn chế trắng, xám, ghi, ánh bạc. Vấn đề là sơ mi trắng gần như là đồng phục ngầm của văn phòng, trường học, lễ nghi. Đòi người mệnh Mộc bỏ áo trắng là đòi điều không thực tế, và quan niệm cũng không nói phải tuyệt đối như vậy.
Cách các gia đình hay làm là dùng trắng làm nền, rồi để màu hợp mệnh ở vùng gần mặt hay ở điểm nhấn: sơ mi trắng với cà vạt xanh lá, xanh than; áo trắng với áo len khoác xanh rêu; áo dài trắng của học sinh với dây buộc tóc, kẹp tóc màu xanh lá. Một cách nữa là chọn trắng ngà, trắng kem thay vì trắng tinh lạnh: màu ấm hơn, trông bớt "kim loại", cũng dễ hợp với da châu Á hơn.
Trang sức bạc, đồng hồ dây kim loại là chỗ người mệnh Mộc dễ điều chỉnh nhất nếu muốn: đổi sang dây da nâu, dây vải xanh. Còn xe màu bạc, laptop màu bạc, điện thoại màu bạc mà đã mua rồi thì cứ dùng; thêm một chiếc ốp xanh là đủ cho người muốn theo quan niệm. Đừng bán đồ còn tốt để đổi màu.
Các sắc xanh và màu đi kèm, dễ mặc cho người mệnh Mộc
Xanh lá có rất nhiều sắc độ, và chọn đúng sắc độ quyết định trông sang hay trông lạc. Dưới đây là những màu dễ dùng, xếp từ trầm tới tươi, kèm cách phối thường gặp:
- Xanh rêu, xanh olive: trầm, hợp công sở và áo khoác; đi với be, nâu, trắng kem rất dễ.
- Xanh lá đậm (xanh chai, xanh ngọc lục bảo): sang, hợp tiệc tối, áo dài lễ; đi với vàng ánh kim nhỏ ở trang sức.
- Xanh lá nhạt, xanh bạc hà: tươi, hợp mùa hè, đồ đi chơi; dễ làm da ngăm trông xỉn nếu mặc sát mặt, nên thử trước gương.
- Xanh than, xanh navy: màu Thuỷ tương sinh, là lựa chọn an toàn nhất cho quần tây, vest, áo khoác.
- Đen: tương sinh, dùng cho quần, giày, túi; cả bộ đen thì nên có một món xanh lá nhỏ.
- Nâu đất, vàng đất (Thổ): Mộc khắc Thổ, quan niệm coi là nhóm "chế ngự", mặc được, hợp làm màu phụ như giày, thắt lưng.
- Đỏ, cam, hồng (Hoả): Mộc sinh Hoả, nhóm "sinh xuất", mặc thoải mái ở dịp lễ, Tết.
Nhìn danh sách sẽ thấy người mệnh Mộc có vùng màu rộng: chỉ trắng và bạc là cần cân nhắc. Đó là lý do mệnh Mộc thường được coi là dễ phối đồ nhất trong năm mệnh.
Hiểu lầm hay gặp về màu của mệnh Mộc
Những câu dưới đây xuất hiện nhiều trên mạng và trong lời truyền miệng. Đặt cạnh nhau để thấy quan niệm thật sự nói gì và nên dùng thế nào:
| Hay nghe | Quan niệm nói gì | Dùng thế nào cho vừa |
|---|---|---|
| Mệnh Mộc mặc trắng là xui | Trắng thuộc Kim, Kim khắc Mộc: chỉ khuyên tiết chế | Trắng làm nền, thêm điểm xanh; không bỏ đồng phục |
| Cứ màu xanh là hợp mệnh Mộc | Xanh lá là bản mệnh, xanh dương là tương sinh | Đúng với Mộc, nhưng đừng áp sang mệnh khác |
| Mệnh Mộc phải mặc toàn xanh lá | Không có yêu cầu đó | Một hai món là đủ; cả bộ xanh lá rất khó mặc |
| Mệnh Mộc kỵ đỏ | Mộc sinh Hoả: đỏ chỉ là "sinh xuất", không phải kỵ | Mặc đỏ ngày Tết, ngày cưới bình thường |
| Đổi màu là đổi vận | Quan niệm nói về sự hài hoà, không hứa kết quả | Chọn màu để thấy dễ chịu, không kỳ vọng hơn thế |
Hiểu lầm số bốn đáng nói riêng: rất nhiều người mệnh Mộc né áo đỏ vì nghĩ đỏ "đốt" cây. Trong vòng tương sinh, Mộc sinh Hoả, tức cây là nhiên liệu cho lửa; quan niệm coi đó là quan hệ cho đi, không phải bị khắc. Người mệnh Mộc làm cô dâu mặc áo dài đỏ là hợp lẽ.
Trẻ sinh 2010–2011 và 2018–2019: chọn màu đồ cho con mệnh Mộc
Nhiều cha mẹ hỏi chọn màu cặp, màu xe đạp, màu chăn gối cho con theo mệnh. Với trẻ mệnh Mộc, quan niệm gợi ý xanh lá, xanh dương, đen, và tiết chế trắng bạc. Danh sách đó vốn đã khớp với những màu được bán nhiều cho trẻ, nên không khó tìm.
Có ba điều thực tế nên đặt lên trên bảng màu. Thứ nhất là an toàn khi đi đường: áo mưa, mũ bảo hiểm, cặp sách của trẻ nên có màu sáng hoặc dải phản quang để người lái xe nhận ra từ xa khi trời tối, trời mưa; xanh than, đen là màu khó thấy nhất trong điều kiện đó, nên nếu chọn xanh thì chọn xanh lá tươi, kèm phản quang. Thứ hai là vải: đồ ngủ, chăn gối của trẻ nhỏ nên ưu tiên vải mềm, thoáng, ít nhuộm đậm. Thứ ba là ý thích của chính đứa trẻ, nhất là từ tuổi đi học: một đứa trẻ tự chọn màu cặp sẽ giữ gìn nó kỹ hơn.
Cũng nên nhớ trẻ 2010, 2011 nay đã ở tuổi teen, có gu riêng rất rõ. Bố mẹ muốn theo quan niệm có thể gợi ý một chiếc ví, một chiếc ốp điện thoại màu xanh lá, thay vì áp màu cho cả tủ quần áo của con.
Chọn màu theo dịp: Tết, phỏng vấn, đám cưới, đám hiếu
Mỗi dịp có quy ước trang phục riêng, và quy ước ấy luôn đứng trước bảng màu theo mệnh. Cách làm gọn cho người mệnh Mộc là đi theo thứ tự sau:
- Xem quy ước của dịp trước. Đám hiếu chuộng đen, trắng, màu tối, không mặc sặc sỡ; người mệnh Mộc mặc đen hay xanh than là vừa đúng lễ vừa đúng màu tương sinh, còn áo trắng ở đám hiếu cũng không có gì phải kiêng.
- Đám cưới của người khác: tránh trùng màu cô dâu (thường là trắng hoặc đỏ). Xanh rêu, xanh ngọc lục bảo, xanh than là lựa chọn lịch sự, không lấn át, lại nằm trong vùng hợp mệnh.
- Phỏng vấn xin việc: theo quy ước công sở, chọn tông trung tính. Áo xanh nhạt hoặc trắng ngà với quần, váy xanh than là một bộ an toàn; tránh xanh lá quá tươi vì dễ gây chú ý hơn nội dung câu trả lời.
- Tết: đây là dịp được mặc màu tự do nhất. Áo dài xanh lá đậm, xanh ngọc rất nổi bật giữa không khí đỏ vàng của Tết; ai thích đỏ cứ mặc vì đỏ không khắc Mộc.
- Chụp ảnh gia đình: nếu mỗi người một mệnh, chọn một tông nền chung (trắng kem, be) rồi để mỗi người thêm một món màu hợp mệnh mình; ảnh vẫn hài hoà mà ai cũng có "màu của mình".
Thứ tự này giải quyết phần lớn băn khoăn: quy ước xã hội trước, thẩm mỹ sau, và chỉ khi còn hai lựa chọn ngang nhau mới dùng tới bảng màu theo mệnh.
Câu hỏi thường gặp
Mệnh Mộc có nên sơn nhà màu xanh lá không?
Màu sơn nhà ngoài mệnh còn phụ thuộc hướng nắng, diện tích, ánh sáng từng phòng, nên thường được bàn riêng trong các bài về màu sắc nhà ở. Với người mệnh Mộc, xanh lá nhạt làm màu một bức tường nhấn là cách dung hoà phổ biến, không cần sơn toàn bộ.
Người mệnh Mộc mặc màu tím được không?
Tím được nhiều nguồn xếp vào nhóm Hoả, mà Mộc sinh Hoả, nên là màu "sinh xuất", mặc được. Một số nguồn khác coi tím là màu pha giữa đỏ và xanh dương, càng không có lý do để kiêng. Chọn tím theo tông da và dịp là được.
Mệnh Mộc hợp màu xe nào?
Theo quan niệm, xe xanh lá, xanh dương, đen hợp nhất; bạc, trắng là nhóm cần cân nhắc. Tuy vậy xe trắng, bạc dễ thấy trên đường và đỡ nóng hơn xe đen. Người mệnh Mộc đã chọn xe trắng có thể dùng nội thất, bọc ghế tông xanh để dung hoà.
Sinh năm 1989 mệnh Đại Lâm Mộc có khác 1981 Thạch Lựu Mộc khi chọn màu?
Bảng màu cơ bản như nhau vì cùng hành Mộc. Một số sách diễn giải thêm theo hình tượng, như Đại Lâm Mộc là rừng lớn nên "ưa" nước, Thạch Lựu Mộc mọc trên đá nên "chịu" được Kim, nhưng các diễn giải này không thống nhất và không cần dùng khi chọn áo.
Vợ mệnh Mộc, chồng mệnh Kim thì chọn màu chung thế nào?
Kim khắc Mộc, quan niệm thường gợi ý dùng màu của Thuỷ làm cầu nối vì Kim sinh Thuỷ, Thuỷ sinh Mộc: xanh dương, xanh than, đen cho các món dùng chung như xe, chăn ga. Danh mục này có một bài riêng về vợ chồng khác mệnh.
Màu xanh ngọc thuộc mệnh nào?
Xanh ngọc, xanh cổ vịt nằm giữa xanh lá và xanh dương, nên nguồn xếp Mộc, nguồn xếp Thuỷ. Với người mệnh Mộc, cả hai hành đều hợp nên không phải băn khoăn; với người mệnh Hoả hay Thổ thì nên chọn sắc nghiêng hẳn về một phía để khỏi lấn cấn.