Chọn màu xe theo mệnh, cách phổ biến là lấy mệnh nạp âm của người lái chính rồi chọn màu bản mệnh hoặc màu tương sinh: mệnh Kim chọn trắng, bạc, xám, vàng cát; mệnh Mộc chọn xanh lá, đen, xanh dương; mệnh Thuỷ chọn đen, xanh dương, trắng, bạc; mệnh Hoả chọn đỏ, cam, xanh lá; mệnh Thổ chọn vàng, nâu, be, đỏ. Mỗi mệnh có một nhóm màu quan niệm khuyên tránh, và nhóm ấy chỉ gồm một hành.
Nhưng một chiếc xe khác một chiếc áo: nó đi cùng người nhiều năm, chạy ngoài đường cả ngày lẫn đêm, đỗ dưới nắng, và có màu ghi trong giấy đăng ký. Vì vậy bài này đặt bảng tra theo mệnh cạnh bốn thứ thực tế cần cân cùng: độ dễ nhìn thấy trên đường, độ nóng, độ lộ vết bẩn vết xước, và chuyện đổi màu sau khi mua.
Bảng tra màu xe theo mệnh người lái chính
Tra mệnh theo năm sinh âm lịch ở các bài màu theo từng mệnh trong cùng danh mục, rồi đối chiếu bảng dưới. Cột cuối là nhóm quan niệm khuyên tránh, không phải lệnh cấm:
| Mệnh | Màu bản mệnh | Màu tương sinh | Trung tính | Quan niệm khuyên tránh |
|---|---|---|---|---|
| Kim | trắng, bạc, xám | vàng cát, nâu nhạt, be | đen, xanh dương, xanh lá | đỏ, cam, hồng, tím |
| Mộc | xanh lá, xanh rêu | đen, xanh dương, xanh than | đỏ, cam, vàng, nâu | trắng, bạc, xám |
| Thuỷ | đen, xanh dương, xanh than | trắng, bạc, xám | xanh lá, đỏ | vàng, nâu, be |
| Hoả | đỏ, cam, hồng, tím | xanh lá | trắng, bạc, vàng, nâu | đen, xanh dương |
| Thổ | vàng, nâu, be, cát | đỏ, cam, hồng | trắng, bạc, đen, xanh dương | xanh lá |
Bảng cho thấy những màu xe phổ biến nhất trên thị trường là trắng, bạc, xám và đen, đều nằm trong vùng hợp hoặc trung tính của ít nhất ba mệnh. Chỉ người mệnh Mộc mới gặp quan niệm khuyên tránh trắng, bạc, và người mệnh Hoả gặp quan niệm khuyên tránh đen.
Với màu xám, nhiều bảng xếp vào Kim; xám đậm ngả đen thì có nơi xếp sang Thuỷ. Người mệnh Mộc, Thuỷ, Kim đều dùng được xám, nên đây là màu "an toàn" cho xe gia đình có nhiều mệnh.
Mệnh của ai: người đứng tên, người lái chính hay cả nhà
Câu hỏi này các nguồn trả lời khác nhau. Có nơi lấy người đứng tên đăng ký vì đó là chủ sở hữu. Có nơi lấy người lái chính vì đó là người ở cùng xe nhiều nhất. Có nhà lấy mệnh trụ cột gia đình. Không có quy tắc cổ nào cho xe hơi, vì xe là thứ rất mới so với ngũ hành; mọi cách đều là suy rộng từ quan niệm chọn đồ dùng theo người dùng.
Cách hợp lý nhất là lấy người lái chính. Nếu xe đứng tên vợ mà chồng lái hằng ngày, hay xe đứng tên công ty mà một người cố định lái, thì chọn theo người lái. Xe gia đình hai vợ chồng cùng lái thì chọn màu hợp hoặc trung tính với cả hai; bảng ở trên cho thấy hầu như cặp nào cũng tìm được ít nhất một màu chung. Nếu hai người khắc nhau trong ngũ hành, có thể chọn màu của hành trung gian, ví dụ chồng Hoả vợ Thuỷ thì chọn xanh lá (Thuỷ sinh Mộc, Mộc sinh Hoả).
Với xe máy cho học sinh, sinh viên, chọn theo mệnh người đi là đủ, nhưng nên để người đi tự chọn trong vài màu hợp, vì một chiếc xe mình thích sẽ được giữ gìn cẩn thận hơn. Với người cao tuổi, độ dễ nhìn thấy trên đường nên được đặt lên trước.
Độ dễ nhìn thấy trên đường: màu sáng có lợi thế
Điều này có cơ sở thực tế hơn mọi bảng tra. Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Tai nạn thuộc Đại học Monash (Úc) công bố năm 2007, phân tích dữ liệu va chạm nhiều năm, theo các bản tóm tắt phổ biến, ghi nhận xe màu đen, xám, bạc và một số màu tối khác có nguy cơ liên quan đến va chạm cao hơn xe màu trắng, rõ nhất vào ban ngày. Bạc nằm trong nhóm này là điều nhiều người bất ngờ, vì bạc vốn được coi là màu sáng. Các tác giả cũng nói rõ màu chỉ là một yếu tố nhỏ bên cạnh tốc độ, cách lái và thời tiết.
Lý do dễ hiểu: lúc trời nhá nhem, mưa, sương mù, xe màu tối hoà vào nền đường nhựa và bóng cây, mắt người lái khác cần thêm thời gian mới nhận ra. Xe trắng, vàng, cam, đỏ tươi tách khỏi nền tốt hơn; bạc và xám thì lại dễ lẫn với màu đường nhựa, màu trời mưa. Đối với xe máy, chênh lệch còn rõ hơn vì xe nhỏ; áo, mũ bảo hiểm của người lái lại quan trọng hơn cả màu xe.
Ứng dụng cho người chọn theo mệnh: người mệnh Thuỷ, Mộc mà thích xe đen nên nhớ bật đèn sớm khi trời tối, giữ đèn và kính sạch. Người mệnh Hoả, Thổ thì có các màu hợp mệnh đồng thời là màu dễ thấy; người mệnh Kim nếu chọn trắng hay vàng cát thay vì bạc, xám cũng được lợi thế đó. Không nên chọn xe tối chỉ vì mệnh, khi người lái thường xuyên chạy đêm, đường đèo hay đường thiếu đèn.
Nhiệt, vết bẩn, vết xước và bán lại: phần thực tế của màu sơn
Nhiệt khi đỗ nắng. Sơn màu tối hấp thụ nhiều bức xạ hơn, nên nóc và cửa xe đen, xanh than nóng hơn xe trắng, bạc khi đỗ ngoài trời. Khác biệt cảm nhận rõ ở nhiệt độ mặt sơn và lúc mới vào xe; điều hoà mạnh sẽ kéo lại sau vài phút, nhưng với xe đỗ ngoài trời cả ngày ở miền Nam, đây là chuyện thường xuyên.
Vết bụi và vết nước. Xe đen bóng lộ bụi, vệt nước mưa khô, vết xoáy do rửa xe nhiều nhất. Bạc, xám, vàng cát giấu bụi tốt nhất. Trắng lộ vết bùn đỏ, nhựa cây nhưng giấu vết xoáy tốt.
Vết xước và sơn dặm. Màu trơn như trắng, đen, đỏ không ánh kim dễ pha sơn dặm khớp màu hơn màu ánh kim, ngọc trai nhiều lớp. Màu đặc biệt của từng mẫu xe đôi khi khó tìm sơn đúng tông.
Bán lại. Người mua xe cũ ở Việt Nam thường chuộng các màu phổ biến; màu hiếm có thể kén người mua hơn. Đây là xu hướng thị trường chung, không có con số cố định, và người mua cũng có thể chọn theo mệnh của chính họ.
Nội thất. Nội thất màu sáng mát hơn, rộng hơn nhưng dễ bẩn; nội thất đen giấu bẩn nhưng nóng ghế. Đây cũng là chỗ dung hoà màu mệnh rất hay: ngoại thất theo ý thích, nội thất theo mệnh.
Xe đã mua không hợp mệnh: có cần đổi màu không
Không cần. Sơn lại hay dán đổi màu toàn xe tốn chi phí đáng kể, và theo quy định hiện hành về đăng ký xe, thay đổi màu sơn phải làm thủ tục với cơ quan đăng ký để giấy tờ khớp với xe thật; xe chạy ngoài đường với màu khác giấy đăng ký có thể gặp rắc rối khi bị kiểm tra. Mức độ dán thế nào thì coi là đổi màu, thủ tục ra sao, nên hỏi cơ quan đăng ký xe nơi mình ở.
Những cách dung hoà nhẹ nhàng hơn mà nhiều người dùng: bọc vô lăng, bọc ghế, thảm sàn tông màu hợp mệnh; móc chìa khoá, đệm tựa đầu, ô để trong xe màu hợp mệnh; người mệnh Hoả lái xe đen thì thêm chi tiết đỏ trong khoang lái, người mệnh Mộc lái xe trắng thì dùng phụ kiện xanh lá. Những chi tiết này không cần thủ tục, không ảnh hưởng an toàn nếu không che tầm nhìn hay vướng chân.
Lưu ý duy nhất: đừng treo quá nhiều vật trang trí trên gương chiếu hậu trong hay bày trên táp lô. Vật lủng lẳng che tầm nhìn và có thể văng khi phanh gấp; vật trên táp lô có thể cản túi khí bung. Một món nhỏ, gắn chắc, đặt ngoài vùng túi khí là đủ cho người muốn có "màu của mình" trong xe.
Chọn màu xe theo thứ tự, để quan niệm không lấn át an toàn
Gộp các ý trên thành một quy trình ngắn khi đứng trước bảng màu ở đại lý hay khi xem xe cũ:
- Xác định người lái chính và tra mệnh nạp âm theo năm sinh âm lịch của người đó; người sinh tháng 1, tháng 2 dương lịch xem ngày Tết trước.
- Loại khỏi danh sách những màu thuộc nhóm quan niệm khuyên tránh, nếu gia đình muốn theo quan niệm; còn lại thường vẫn có bốn năm màu để chọn.
- Cân điều kiện sử dụng: hay chạy đêm, đường tối, đường đèo thì ưu tiên màu sáng; đỗ ngoài trời nhiều thì cân nhắc nhiệt của màu tối.
- Cân việc chăm xe: ít thời gian rửa xe thì bạc, xám, vàng cát dễ sống nhất; thích xe bóng loáng và có thời gian chăm thì đen, đỏ đẹp nhất.
- Xem màu thật ngoài trời, dưới nắng và trong bóng râm; màu trong phòng trưng bày dưới đèn thường khác ngoài đường.
- Chốt màu người lái thích nhất trong những màu còn lại. Chiếc xe đi với mình nhiều năm, cảm giác hài lòng mỗi lần nhìn nó là lợi ích có thật.
Đi theo thứ tự này, quan niệm về mệnh đóng vai trò một bộ lọc nhẹ, còn quyết định cuối cùng dựa trên những điều đo được và trên sở thích của chính người lái.
Xe máy: màu mũ bảo hiểm và áo mưa quan trọng không kém màu xe
Với người đi xe máy, thứ người lái ô tô nhìn thấy đầu tiên thường là người ngồi trên xe chứ không phải thân xe: mũ bảo hiểm ở vị trí cao nhất, áo mưa, áo khoác trùm gần hết hình dáng. Vì vậy, người muốn theo mệnh mà vẫn an toàn có thể tách bạch: màu xe chọn theo mệnh và sở thích, còn mũ, áo mưa, áo khoác đi đường chọn theo độ dễ thấy.
Mũ màu sáng như trắng, vàng, cam, đỏ tươi dễ nhận ra hơn mũ đen, mũ xanh than, nhất là khi trời mưa. Áo mưa nên có màu sáng và có dải phản quang ở lưng, ở tay. Với người mệnh Thuỷ, Mộc vốn hợp đen, xanh dương, lựa chọn trắng là màu tương sinh của Thuỷ, còn với mệnh Mộc thì xanh lá tươi là màu bản mệnh mà vẫn đủ nổi. Mệnh Hoả có đỏ, cam; mệnh Thổ có vàng; mệnh Kim có trắng. Mệnh nào cũng tìm được một màu vừa hợp quan niệm vừa dễ thấy trên đường.
Mũ bảo hiểm thì chất lượng quan trọng hơn màu rất nhiều: chọn mũ có tem hợp quy theo quy định, cài quai đúng, thay mũ sau va đập mạnh dù nhìn bên ngoài không nứt.
Câu hỏi thường gặp
Mua xe cho bố mẹ thì chọn màu theo mệnh ai?
Theo người lái chính, thường là bố hoặc mẹ, không phải người bỏ tiền mua. Với người cao tuổi, nên ưu tiên màu dễ nhìn trên đường như trắng, vàng cát, đỏ; trắng hợp hoặc trung tính với bốn trong năm mệnh, chỉ người mệnh Mộc gặp lời khuyên tiết chế.
Xe màu đỏ có bị chú ý, dễ bị phạt hơn không?
Chưa có cơ sở đáng tin cho thấy màu xe quyết định việc bị dừng xe kiểm tra. Điều làm xe bị chú ý là tốc độ và cách lái. Câu chuyện "xe đỏ hay bị bắn tốc độ" là lời truyền miệng không có số liệu chống đỡ.
Xe trắng có thật sự mát hơn xe đen không?
Có, ở mức mặt sơn và khoang xe khi đỗ dưới nắng: sơn trắng phản xạ bức xạ tốt hơn, nên nóc và cửa xe trắng nóng chậm hơn. Khi xe chạy và bật điều hoà, chênh lệch giảm đáng kể. Phim cách nhiệt và chỗ đỗ có bóng râm ảnh hưởng không kém màu sơn.
Dán decal một phần xe màu hợp mệnh có phải đăng ký không?
Theo quy định hiện hành, thay đổi màu sơn của xe cần làm thủ tục với cơ quan đăng ký; dán một phần nhỏ thì thường không coi là đổi màu, nhưng ngưỡng cụ thể nên hỏi cơ quan đăng ký xe nơi cư trú trước khi làm để tránh rắc rối khi kiểm tra.
Mệnh Kim mua xe màu xanh dương được không?
Được. Xanh dương thuộc Thuỷ, Kim sinh Thuỷ nên là màu trung tính, không nằm trong nhóm quan niệm khuyên tránh. Người mệnh Kim chỉ gặp lời khuyên tiết chế với nhóm đỏ, cam, hồng, tím, và ngay cả nhóm đó cũng có thể dung hoà bằng nội thất màu be.
Xe công ty nhiều người lái thì chọn màu sao?
Không có người lái chính thì bảng mệnh không còn ý nghĩa nhiều. Doanh nghiệp thường chọn màu theo nhận diện thương hiệu, độ dễ nhìn và chi phí bảo dưỡng; trắng, bạc, xám là lựa chọn phổ biến vì trung tính với nhiều mệnh và dễ sơn dặm.