Muốn biết hướng nhà có hợp tuổi không, bạn cần hai thứ: hướng nhà đã đo (thường là hướng cửa chính nhìn ra) và cung phi của gia chủ tính theo năm sinh âm lịch và giới tính. Đặt hai thứ đó vào bảng Bát trạch, hướng nhà sẽ rơi vào một trong tám mức: bốn mức được quan niệm là tốt (Sinh khí, Thiên y, Diên niên, Phục vị) và bốn mức được coi là nên tránh (Tuyệt mệnh, Ngũ quỷ, Lục sát, Hoạ hại).
Bài này không hướng dẫn cách đo la bàn và không giải thích lại cung phi là gì; hai việc đó có bài riêng. Ở đây chỉ làm phần đối chiếu: bảng tra đủ 64 trường hợp, một ví dụ làm từng bước, chỗ các trường phái cho kết quả khác nhau, và việc nên làm khi kết quả không như ý. Đây là tập quán tham khảo; nắng, gió, an toàn và túi tiền vẫn đứng trước.
Ba thứ cần có trước khi tra
Phần lớn kết quả sai khi tự tra không nằm ở bảng mà nằm ở dữ liệu đầu vào. Trước khi mở bảng, kiểm lại ba thứ:
- Hướng nhà. Với nhà phố, nhà ống, cách phổ biến ở Việt Nam là lấy hướng mặt tiền, tức hướng mắt nhìn khi đứng trong nhà quay ra cửa chính. Với căn hộ chung cư, có nơi lấy cửa chính căn hộ, có nơi lấy ban công; hãy thống nhất một cách trước khi tra. Ghi hướng theo tám cung lớn (Bắc, Đông Bắc, Đông, Đông Nam, Nam, Tây Nam, Tây, Tây Bắc), mỗi cung rộng 45 độ.
- Năm sinh âm lịch của gia chủ. Người sinh tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch phải xem mình sinh trước hay sau Tết Nguyên đán. Sinh trước Tết thì tính theo năm âm lịch trước đó. Một số trường phái lấy mốc tiết Lập xuân (khoảng ngày 4 tháng 2) thay cho Tết; người sinh trong khoảng giữa hai mốc này nên biết là có hai cách tính.
- Giới tính. Cùng một năm sinh, nam và nữ thường ra hai cung phi khác nhau. Ví dụ năm 1990: nam cung Khảm, nữ cung Cấn — một người thuộc nhóm Đông, một người thuộc nhóm Tây.
- Gia chủ là ai. Tập quán thường lấy người trụ cột, người quyết định chính trong nhà. Đó có thể là chồng, vợ, hoặc cha mẹ nếu nhà ở chung nhiều thế hệ. Người đứng tên sổ đỏ không nhất thiết là gia chủ theo nghĩa này.
Có đủ bốn thông tin trên thì việc tra chỉ mất một phút. Thiếu một thông tin, nhất là nhầm năm âm lịch, kết quả có thể lệch sang nhóm ngược lại hoàn toàn.
Bảng tra: nhà hướng nào hợp cung phi nào
Bảng dưới gom cả 64 trường hợp theo hướng nhà. Tìm dòng có hướng nhà của bạn, rồi tìm cung phi của gia chủ ở cột giữa (hợp) hoặc cột phải (không hợp). Chữ trong ngoặc là tên mức theo Bát trạch:
| Hướng nhà | Cung phi hợp (mức) | Cung phi không hợp (mức) |
|---|---|---|
| Nhà hướng Bắc | Khảm (Phục vị), Ly (Diên niên), Chấn (Thiên y), Tốn (Sinh khí) | Càn (Lục sát), Khôn (Tuyệt mệnh), Cấn (Ngũ quỷ), Đoài (Hoạ hại) |
| Nhà hướng Đông Bắc | Càn (Thiên y), Khôn (Sinh khí), Cấn (Phục vị), Đoài (Diên niên) | Khảm (Ngũ quỷ), Ly (Hoạ hại), Chấn (Lục sát), Tốn (Tuyệt mệnh) |
| Nhà hướng Đông | Khảm (Thiên y), Ly (Sinh khí), Chấn (Phục vị), Tốn (Diên niên) | Càn (Ngũ quỷ), Khôn (Hoạ hại), Cấn (Lục sát), Đoài (Tuyệt mệnh) |
| Nhà hướng Đông Nam | Khảm (Sinh khí), Ly (Thiên y), Chấn (Diên niên), Tốn (Phục vị) | Càn (Hoạ hại), Khôn (Ngũ quỷ), Cấn (Tuyệt mệnh), Đoài (Lục sát) |
| Nhà hướng Nam | Khảm (Diên niên), Ly (Phục vị), Chấn (Sinh khí), Tốn (Thiên y) | Càn (Tuyệt mệnh), Khôn (Lục sát), Cấn (Hoạ hại), Đoài (Ngũ quỷ) |
| Nhà hướng Tây Nam | Càn (Diên niên), Khôn (Phục vị), Cấn (Sinh khí), Đoài (Thiên y) | Khảm (Tuyệt mệnh), Ly (Lục sát), Chấn (Hoạ hại), Tốn (Ngũ quỷ) |
| Nhà hướng Tây | Càn (Sinh khí), Khôn (Thiên y), Cấn (Diên niên), Đoài (Phục vị) | Khảm (Hoạ hại), Ly (Ngũ quỷ), Chấn (Tuyệt mệnh), Tốn (Lục sát) |
| Nhà hướng Tây Bắc | Càn (Phục vị), Khôn (Diên niên), Cấn (Thiên y), Đoài (Sinh khí) | Khảm (Lục sát), Ly (Tuyệt mệnh), Chấn (Ngũ quỷ), Tốn (Hoạ hại) |
Nhìn bảng sẽ thấy một quy luật: bốn hướng Bắc, Nam, Đông, Đông Nam luôn hợp với bốn cung Khảm, Ly, Chấn, Tốn (nhóm Đông tứ mệnh), còn bốn hướng Tây, Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc luôn hợp với Càn, Khôn, Cấn, Đoài (nhóm Tây tứ mệnh). Vì vậy, nếu chỉ cần câu trả lời nhanh "có hợp không", biết nhóm là đủ. Bảng chi tiết chỉ cần khi bạn muốn biết hợp ở mức nào.
Cung phi theo từng năm sinh có ở bài bảng tra cung phi trên trang. Nếu chưa biết cung của mình, tra ở đó trước rồi quay lại bảng này.
Đọc kết quả: bốn mức tốt và bốn mức nên tránh
Sinh khí. Theo quan niệm Bát trạch, đây là hướng gắn với sự sinh sôi, làm ăn, công việc. Nhiều người ưu tiên mức này cho cửa chính hoặc cửa hàng. Nó không phải lời hứa về thu nhập; chỉ là thứ tự mà tập quán hay chọn.
Thiên y. Gắn với sức khoẻ và sự che chở trong nhà. Tập quán hay chọn mức này cho bếp hoặc phòng người lớn tuổi. Muốn khoẻ thì vẫn là ăn ngủ, khám định kỳ; hướng chỉ là phần yên lòng.
Diên niên. Gắn với sự hoà thuận, quan hệ bền lâu, nên hay được chọn cho phòng ngủ vợ chồng và chỗ sinh hoạt chung.
Phục vị. Gắn với sự ổn định, tĩnh tại. Đây là hướng trùng với chính cung của người đó, hay được chọn cho bàn học, bàn thờ, chỗ cần tập trung.
Tuyệt mệnh và Ngũ quỷ. Thường được xếp là hai mức nặng nhất trong nhóm nên tránh. Rơi vào đây, người tin Bát trạch thường xử lý bằng cách đặt bếp, giường, bàn làm việc quay về hướng tốt để bù, chứ không phải đổi cửa.
Lục sát và Hoạ hại. Được coi là nhẹ hơn. Nhiều người chấp nhận nhà rơi vào hai mức này nếu nhà tốt ở những mặt khác như nắng gió, giao thông, pháp lý, giá.
Lấy hướng cửa hay lấy lưng nhà: chỗ các trường phái vênh nhau
Đây là điều ít bài nói ra nhưng người đọc kỹ sẽ gặp. Trong sách Bát trạch cổ, ngôi nhà được gọi tên theo phía tọa, tức phía lưng nhà. Nhà tọa Bắc hướng Nam gọi là Khảm trạch, nhà tọa Tây hướng Đông gọi là Đoài trạch. Còn cách làm phổ biến hiện nay ở Việt Nam lại lấy chính hướng cửa để đối chiếu với bảng hướng tốt của gia chủ, như bảng phía trên.
Hai cách cho cùng kết quả với nhà trục Bắc–Nam và nhà trục Đông Bắc–Tây Nam, vì hai đầu của mỗi trục nằm cùng một nhóm (Bắc và Nam đều thuộc nhóm Đông; Đông Bắc và Tây Nam đều thuộc nhóm Tây). Nhưng với nhà trục Đông–Tây và trục Đông Nam–Tây Bắc, hai đầu trục thuộc hai nhóm khác nhau. Ví dụ nhà hướng Đông: tính theo cửa thì đây là hướng của nhóm Đông tứ mệnh; tính theo lưng nhà (tọa Tây, Đoài trạch) thì lại là nhà của nhóm Tây tứ trạch.
Không có cơ quan nào phân xử chuyện này; mỗi thầy, mỗi sách theo một cách. Hiểu được điểm vênh này có hai cái lợi. Thứ nhất, khi hai người tư vấn cho hai kết luận trái nhau về cùng một căn nhà Đông–Tây, bạn biết là họ dùng hai quy ước khác nhau chứ không ai sai phép tính. Thứ hai, nó nhắc rằng đây là hệ quan niệm có nhiều dị bản, không phải phép đo vật lý, nên không đáng để bỏ một căn nhà tốt vì kết quả tra.
Ví dụ đối chiếu từng bước
Ví dụ giả định: anh Minh sinh tháng 5 năm 1988 (Mậu Thìn), vợ là chị Hà sinh tháng 9 năm 1990 (Canh Ngọ). Hai vợ chồng định mua một căn nhà phố có cửa chính nhìn ra hướng Đông Nam, anh Minh là người trụ cột.
- Xác định năm âm lịch: cả hai sinh sau Tết nên giữ nguyên năm 1988 và 1990.
- Tra cung phi: nam 1988 là cung Chấn (nhóm Đông tứ mệnh); nữ 1990 là cung Cấn (nhóm Tây tứ mệnh).
- Chọn người làm gốc: theo tập quán lấy anh Minh vì là trụ cột.
- Tra bảng: nhà hướng Đông Nam, cung Chấn rơi vào mức Diên niên, thuộc nhóm tốt.
- Xem thêm cho người còn lại: cùng hướng Đông Nam, cung Cấn rơi vào Tuyệt mệnh. Đây là chỗ vợ chồng khác nhóm thường gặp.
- Kết luận theo tập quán: nhà hợp tuổi người trụ cột. Phần của chị Hà được bù bằng cách chọn hướng giường, hướng bàn làm việc riêng của chị quay về một trong bốn hướng tốt của cung Cấn (Tây Nam, Tây Bắc, Tây, Đông Bắc) nếu bố trí được.
- Trước khi quyết: kiểm tra phần không nằm trong bảng — mặt tiền Đông Nam ở Việt Nam thường đón gió mát mùa hè và ít nắng chiều, đó là điểm cộng thật về khí hậu.
Ví dụ này cho thấy vì sao cùng một căn nhà có thể vừa "hợp" vừa "không hợp" tuỳ người đem ra tra. Chuyện vợ chồng khác nhóm có bài riêng nói kỹ hơn về cách chọn theo ai cho từng việc trong nhà.
Khi hướng nhà rơi vào nhóm không hợp
Phần lớn người hỏi câu này là người đã có nhà, hoặc đã ưng một căn nhà ở mọi mặt trừ hướng. Tập quán Bát trạch có sẵn lối ra: cửa chính chỉ là một trong nhiều thứ được xét. Hướng bếp, hướng đầu giường, hướng bàn làm việc, hướng ngồi tiếp khách đều có thể chỉnh về hướng tốt của gia chủ mà không phải đụng đến tường hay cửa. Đó là cách người làm nghề vẫn làm khi gặp nhà lệch tuổi.
Thứ tự hợp lý là: chỗ ngủ trước (một phần ba thời gian trong ngày), bếp sau, bàn làm việc sau cùng. Mỗi việc có bài riêng trên trang với bảng tra theo cung. Việc nên tránh là đục thêm cửa, đổi cửa chính sang mặt khác, hay xây vách chắn chỉ để "sửa hướng". Những việc đó tốn tiền, có thể ảnh hưởng kết cấu, cần xin phép nếu đụng mặt tiền, và thường làm nhà tối, bí hơn.
Nếu đang chọn mua mà phân vân, đặt hướng vào đúng chỗ của nó trong danh sách: sau pháp lý, sau chất lượng xây dựng, sau nắng gió và tiếng ồn, sau khả năng tài chính. Một căn nhà hợp hướng nhưng nóng hầm hập vì nắng Tây, hoặc sổ đỏ có vấn đề, sẽ gây phiền nhiều hơn mọi kết quả tra tuổi.
Những điều bảng tra không trả lời
Bảng Bát trạch chỉ dùng hai dữ liệu: hướng và năm sinh. Nó không biết căn nhà nằm ở miền Bắc hay miền Nam, không biết trước nhà là đường lớn hay ngõ hẹp, không biết nhà có giếng trời hay không. Thế nên một kết quả "hợp" không bảo đảm nhà dễ ở, và một kết quả "không hợp" không có nghĩa nhà xấu.
Về khí hậu, kinh nghiệm xây dựng ở Việt Nam thường chuộng hướng Nam và Đông Nam vì đón gió mát mùa hè, tránh gió lạnh mùa đông ở miền Bắc, và ít nắng chiều. Hướng Tây và Tây Nam thường nóng vào buổi chiều nếu không có biện pháp che nắng. Những nhận xét này đúng với mọi gia chủ, bất kể cung phi, và đáng được cân nhắc ngang hoặc hơn kết quả tra tuổi.
Về nhà thuê, nhà ở tạm vài năm, phần lớn người theo tập quán cũng không đặt nặng hướng cửa; họ chỉ chỉnh chỗ ngủ, chỗ làm việc cho thuận. Về nhà nhiều thế hệ, nên bàn với cả nhà xem ai là người làm gốc, thay vì để một người tự tra rồi áp lên mọi người.
Câu hỏi thường gặp
Nhà hướng Đông Nam hợp tuổi nào?
Theo bảng Bát trạch, nhà hướng Đông Nam là hướng tốt của bốn cung thuộc nhóm Đông tứ mệnh: Khảm (Sinh khí), Ly (Thiên y), Chấn (Diên niên), Tốn (Phục vị). Với bốn cung nhóm Tây là Càn, Khôn, Cấn, Đoài thì đây là hướng nên tránh theo quan niệm.
Gia chủ là chồng hay vợ thì tính theo ai?
Tập quán phổ biến lấy người trụ cột, người quyết định chính trong gia đình, không mặc định là chồng. Nếu vợ là người lo kinh tế chính hoặc là chủ căn nhà, nhiều gia đình lấy tuổi vợ. Quan trọng là cả nhà thống nhất một người làm gốc trước khi tra.
Sinh tháng 1 dương lịch thì tính cung phi theo năm nào?
Nếu sinh trước Tết Nguyên đán của năm đó thì tính theo năm âm lịch trước. Ví dụ sinh tháng 1 năm 1991 trước Tết thì vẫn là năm Canh Ngọ 1990. Một số trường phái lấy tiết Lập xuân làm mốc, nên người sinh sát hai mốc này nên biết có hai cách tính.
Hướng nhà tính theo cửa chính hay cửa phụ?
Phần lớn lấy cửa chính, tức cửa mặt tiền mà cả nhà dùng để ra vào hằng ngày. Nếu nhà có cửa chính hầu như đóng và mọi người đi cửa hông, một số người làm nghề sẽ lấy cửa dùng thực tế. Đây là chỗ nên hỏi rõ người tư vấn họ dùng quy ước nào.
Mua nhà không hợp hướng tuổi có nên bỏ không?
Không nên bỏ một căn nhà tốt về pháp lý, kết cấu, nắng gió và giá chỉ vì kết quả tra hướng. Theo chính tập quán Bát trạch, có thể bù bằng hướng giường, bếp, bàn làm việc. Nếu còn nhiều lựa chọn ngang nhau thì hướng có thể là tiêu chí phụ để chọn.
Vì sao hai người xem cho hai kết quả khác nhau về cùng một căn nhà?
Lý do hay gặp nhất là một người lấy hướng cửa, người kia lấy phía lưng nhà, hoặc một người tính cung theo Tết, người kia theo Lập xuân. Với nhà trục Đông–Tây và Đông Nam–Tây Bắc, đổi quy ước là đổi luôn kết luận, nên hỏi rõ cách tính trước khi lo.