Góc làm việc theo tuổi gồm hai lớp khác nhau: hướng ngồi tra theo cung phi (Bát trạch), còn màu và vật để bàn tra theo mệnh nạp âm (Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ). Hướng ngồi tức là hướng mặt bạn nhìn khi ngồi vào bàn; tập quán chọn một trong bốn hướng tốt của cung phi. Màu và vật để bàn chọn theo hành bản mệnh và hành sinh ra nó.
Nhiều người trộn hai hệ này vào nhau rồi rối, ví dụ thấy mình "mệnh Thổ" mà lại được khuyên ngồi hướng Bắc (vốn gắn với hành Thuỷ). Bài này tách bạch từng lớp, cho bảng tra, và nói cách áp dụng khi ngồi văn phòng chung không được chọn chỗ. Cách kê bàn nói chung (tựa tường, nhìn thấy cửa, tránh vật gì trên bàn) đã có bài riêng ở mục bố trí nơi làm việc.
Vì sao hướng ngồi và màu sắc không cùng một hệ
Hướng ngồi theo tuổi đến từ Bát trạch. Hệ này chia người thành tám cung phi theo năm sinh và giới tính, mỗi cung có bốn hướng tốt, bốn hướng xấu. Nó không dùng khái niệm "mệnh Kim, mệnh Mộc" theo nghĩa nạp âm. Một người sinh năm 1990 có mệnh nạp âm là Lộ Bàng Thổ; nếu là nam thì cung phi Khảm, nữ thì cung phi Cấn. Ba khái niệm, ba bảng tra khác nhau.
Màu sắc và vật để bàn theo mệnh lại đến từ ngũ hành nạp âm của năm sinh: mỗi cặp năm can chi có một "mệnh" như Hải Trung Kim, Đại Lâm Mộc. Từ hành bản mệnh, người ta suy ra hành sinh (tương sinh) và hành khắc để chọn màu.
Vì vậy, khi đọc một lời khuyên kiểu "người mệnh Thuỷ nên ngồi hướng Bắc", nên hiểu đó là cách ghép hai hệ của một số nguồn, không phải Bát trạch nguyên bản. Bài này đi theo cách phân vai rõ ràng: hướng lấy theo cung phi, màu và vật lấy theo mệnh. Hai lớp không mâu thuẫn, chỉ là trả lời hai câu hỏi khác nhau.
Bảng tra hướng ngồi làm việc theo cung phi
Hướng ngồi là hướng mặt nhìn khi ngồi vào bàn. Bảng dưới gợi ý hướng theo tính chất công việc, dựa trên ý nghĩa mà tập quán gắn cho từng mức:
| Cung phi | Việc cần chủ động, bán hàng (Sinh khí) | Việc cần tập trung (Phục vị) | Việc làm nhóm, đối ngoại (Diên niên) | Hướng tốt còn lại (Thiên y) |
|---|---|---|---|---|
| Khảm | Đông Nam | Bắc | Nam | Đông |
| Ly | Đông | Nam | Bắc | Đông Nam |
| Chấn | Nam | Đông | Đông Nam | Bắc |
| Tốn | Bắc | Đông Nam | Đông | Nam |
| Càn | Tây | Tây Bắc | Tây Nam | Đông Bắc |
| Khôn | Đông Bắc | Tây Nam | Tây Bắc | Tây |
| Cấn | Tây Nam | Đông Bắc | Tây | Tây Bắc |
| Đoài | Tây Bắc | Tây | Đông Bắc | Tây Nam |
Cách đọc: người cung Ly làm kế toán, cần tập trung, có thể ưu tiên ngồi quay mặt về Nam (Phục vị); người cung Ly làm kinh doanh hay ngồi tiếp khách thì quay mặt về Đông (Sinh khí). Bốn hướng đều nằm trong nhóm tốt; việc chia theo tính chất công việc chỉ là gợi ý để chọn khi có nhiều phương án.
Một số tài liệu dùng hướng lưng tựa thay vì hướng mặt. Bài này dùng hướng mặt, là cách phổ biến hơn với bàn làm việc.
Màu và vật để bàn theo mệnh nạp âm
Lớp thứ hai là màu sắc và đồ vật nhỏ trên bàn. Bảng dưới theo năm hành của mệnh nạp âm. Muốn biết mệnh của mình, tra năm sinh âm lịch trong mục năm sinh mệnh gì trên trang:
| Mệnh | Màu bản mệnh và màu tương sinh | Vật để bàn hay được chọn | Màu quan niệm nên dùng ít |
|---|---|---|---|
| Kim | Trắng, xám, ánh bạc; vàng, nâu đất (Thổ sinh Kim) | Hộp bút kim loại, chặn giấy đá, cốc gốm men trắng | Đỏ, cam đậm (Hoả khắc Kim) |
| Mộc | Xanh lá; đen, xanh dương (Thuỷ sinh Mộc) | Cây nhỏ để bàn, khay gỗ, giá sách gỗ | Trắng, ánh kim nhiều (Kim khắc Mộc) |
| Thuỷ | Đen, xanh dương; trắng, xám (Kim sinh Thuỷ) | Bình nước thuỷ tinh, cốc thuỷ tinh, đồ màu xanh dương | Vàng đất, nâu (Thổ khắc Thuỷ) |
| Hoả | Đỏ, hồng, cam, tím; xanh lá (Mộc sinh Hoả) | Đèn bàn ánh vàng ấm, cây nhỏ, đồ gỗ | Đen, xanh dương đậm (Thuỷ khắc Hoả) |
| Thổ | Vàng, nâu đất; đỏ, hồng, cam (Hoả sinh Thổ) | Chậu gốm, đá cuội, đồ sứ màu đất | Xanh lá đậm (Mộc khắc Thổ) |
"Nên dùng ít" không có nghĩa là cấm. Một cây xanh trên bàn người mệnh Thổ không gây chuyện gì; quan niệm chỉ gợi ý đừng để một màu khắc chiếm phần lớn góc làm việc. Màu thật sự đáng để ý là màu giúp mắt dễ chịu: mặt bàn mờ, không bóng loá, tông trung tính.
Riêng mục màu sắc hợp mệnh có chuyên mục riêng đi sâu hơn cho quần áo, xe, ví, điện thoại. Ở đây chỉ dừng ở góc bàn làm việc.
Ví dụ ghép hai lớp cho một người
Ví dụ giả định: chị Thu sinh tháng 6 năm 1993 (Quý Dậu), làm thiết kế đồ hoạ, vừa dọn sang căn hộ mới và muốn sắp một góc làm việc ở phòng ngủ phụ có cửa sổ phía Đông.
- Lớp hướng: nữ sinh năm 1993 thuộc cung Cấn, nhóm Tây tứ mệnh. Bốn hướng tốt là Tây Nam (Sinh khí), Tây Bắc (Thiên y), Tây (Diên niên), Đông Bắc (Phục vị).
- Lớp màu: năm Quý Dậu có mệnh nạp âm Kiếm Phong Kim, hành Kim. Màu bản mệnh trắng, xám, ánh bạc; màu tương sinh vàng, nâu đất.
- Đối chiếu căn phòng: cửa sổ phía Đông. Nếu ngồi quay mặt ra cửa sổ thì là hướng Đông, không thuộc nhóm tốt của cung Cấn, và còn bị nắng sáng chiếu thẳng vào mắt.
- Chọn cách kê: đặt bàn sát tường phía Nam thì ngồi quay mặt về Bắc, là Ngũ quỷ của cung Cấn, nên bỏ. Đặt bàn sát tường phía Bắc thì quay mặt về Nam, là Hoạ hại, cũng bỏ. Cuối cùng đặt bàn sát tường phía Tây, quay mặt về Tây (Diên niên), cửa sổ nằm phía sau bên trái, ánh sáng buổi sáng không chiếu thẳng vào màn hình.
- Hoàn thiện lớp màu: mặt bàn gỗ sáng, đèn bàn kim loại màu bạc, một chậu gốm màu đất. Không cần sơn lại tường hay mua đồ mới hàng loạt.
Ví dụ cho thấy cách làm có thứ tự: liệt kê các cách kê khả thi, loại cách vi phạm ánh sáng, rồi trong số còn lại chọn cách hợp hướng. Làm ngược lại, tức chọn hướng trước rồi mới nghĩ đến ánh sáng, thường dẫn tới góc làm việc đẹp trên giấy nhưng khó dùng.
Nếu phòng không có cách kê nào rơi vào nhóm tốt, chị Thu vẫn có lớp màu và có thể bù hướng ở chỗ ngủ. Một góc làm việc dễ chịu, đủ sáng, yên tĩnh là điều kiện cần cho người làm nghề sáng tạo, trước mọi quan niệm.
Văn phòng chung không được chọn chỗ: làm gì cho vừa
Xoay ghế và màn hình. Ở văn phòng mở, bàn thường xếp thành dãy. Nếu bàn cho phép, xoay màn hình và ghế lệch một góc để mặt nhìn gần với hướng tốt hơn. Đừng xoay đến mức quay lưng vào lối đi hay chặn đường đồng nghiệp.
Chọn khi có cơ hội. Khi công ty chuyển văn phòng, xếp lại chỗ, hoặc có bàn trống, bạn có thể xin chỗ có hướng hợp tuổi. Nói lý do bằng sự thuận tiện (gần cửa sổ, đỡ chói) thay vì chuyện tuổi, để không thành đề tài bàn tán.
Dùng lớp màu và vật. Hướng không đổi được thì lớp thứ hai vẫn dùng được: cốc, sổ, lót chuột, cây nhỏ theo màu mệnh. Đây là cách nhiều người làm văn phòng chọn vì không phiền ai.
Đừng để chuyện hướng thành căng thẳng. Xin đổi chỗ vì tuổi mà không được thì cũng không phải điều đáng lo. Theo chính tập quán, nơi ngủ và nơi ở có trọng lượng lớn hơn bàn làm việc ở công ty.
Ngồi làm việc tại quán, chỗ làm chung. Không cần để ý hướng. Chọn chỗ có ánh sáng tốt, ổ điện gần, ít người qua lại sau lưng.
Sắp góc làm việc tại nhà theo tuổi trong năm bước
Làm việc tại nhà là lúc bạn có nhiều quyền chọn nhất. Thứ tự sau giúp kết hợp tập quán với sự dễ chịu:
- Chọn chỗ đặt bàn theo ánh sáng và tiếng ồn trước: cạnh cửa sổ nhưng không ngồi quay lưng hay quay mặt thẳng vào nắng gắt, xa tivi và lối đi chính.
- Tra bốn hướng tốt theo cung phi của mình; trong các cách kê bàn khả thi ở chỗ đã chọn, lấy cách có hướng mặt rơi vào nhóm tốt.
- Nếu được, để lưng tựa vào tường hoặc kệ thay vì để trống sau lưng; mắt nhìn được cửa phòng.
- Chọn hai ba món đồ để bàn theo màu mệnh: một cây nhỏ, một cốc, một hộp bút. Đừng chất đầy; mặt bàn trống giúp làm việc tốt hơn mọi món trang trí.
- Dây điện gom gọn, ổ cắm đặt dưới gầm bàn, đèn bàn chiếu từ phía đối diện tay cầm bút để không đổ bóng.
Nếu bước một và bước hai mâu thuẫn, tức chỗ có ánh sáng tốt nhất chỉ kê bàn được theo hướng không hợp, phần lớn người theo tập quán vẫn chọn ánh sáng. Tám tiếng mỗi ngày dưới ánh sáng kém để đổi lấy một hướng đẹp là cái giá không đáng.
Khi đặt vật phẩm trên bàn: giữ cho đúng mực
Bàn làm việc là nơi người ta hay đặt thêm tượng nhỏ, cầu đá, đồng tiền, cây tài lộc. Những món này mang ý nghĩa văn hoá và giúp nhiều người thấy yên tâm, nhất là khi mới nhận việc hay mới mở công ty. Tuy vậy, điều nên nhớ là chúng không thay được kỹ năng, quan hệ và sự chăm chỉ. Không có món nào khiến bạn được thăng chức hay chốt được hợp đồng.
Nếu đặt, chọn một món là đủ, kích thước nhỏ, đặt ở góc không vướng tay. Ở văn phòng chung, tránh những món dễ gây khó chịu cho người khác như tượng lớn, đồ có mùi, đèn nháy. Chất liệu và cách chọn mua các món này có ở các trang chuyên về vật phẩm; ở đây chỉ nói chỗ của chúng trong góc làm việc.
Một điểm đáng giữ là sự sạch sẽ. Người làm nghề thường nói bàn bừa bộn thì "khí" trì trệ; nói theo cách đời thường, bàn bừa bộn làm mất thời gian tìm đồ và khó tập trung. Dọn bàn cuối mỗi ngày là việc có tác dụng thấy ngay, không phụ thuộc vào tuổi hay hướng.
Câu hỏi thường gặp
Người mệnh Thổ có nên ngồi quay mặt hướng Bắc không?
Hướng ngồi tra theo cung phi chứ không theo mệnh nạp âm. Nếu cung phi thuộc nhóm Đông tứ mệnh thì hướng Bắc là hướng tốt, dù mệnh nạp âm là Thổ. Màu và vật để bàn mới là phần đi theo mệnh Thổ.
Hướng ngồi là hướng mặt hay hướng lưng?
Bài này và phần lớn tài liệu về bàn làm việc dùng hướng mặt, tức hướng bạn nhìn khi ngồi. Một số nguồn dùng hướng lưng tựa, cho kết quả ngược lại. Khi đọc lời khuyên ở nơi khác, nên kiểm tra họ dùng quy ước nào.
Làm sếp thì có nên chọn hướng khác nhân viên không?
Không có quy tắc riêng cho chức vụ trong Bát trạch. Người quản lý tra theo cung phi của mình như mọi người. Phần bố trí phòng giám đốc, chỗ tiếp khách thuộc chuyện mặt bằng văn phòng, có bài riêng.
Cây để bàn có cần hợp mệnh không?
Theo quan niệm, cây xanh thuộc hành Mộc, hợp nhất với người mệnh Mộc và mệnh Hoả. Người mệnh khác vẫn đặt được. Quan trọng hơn là chọn cây sống được trong phòng máy lạnh, ít ánh sáng, và không có nhựa độc nếu có trẻ nhỏ hay thú cưng.
Ngồi quay lưng ra cửa có sao không?
Đây là chuyện bố trí chung, không phụ thuộc tuổi. Nhiều người thấy bất an khi không nhìn được ai đi vào sau lưng. Nếu buộc phải ngồi vậy, đặt một tấm gương nhỏ hoặc kệ cao sau lưng để tạo cảm giác có chỗ dựa.
Có cần đổi hướng ngồi mỗi năm không?
Theo Bát trạch, cung phi cố định theo năm sinh nên bốn hướng tốt không đổi qua các năm. Những lời khuyên đổi hướng theo từng năm đến từ trường phái khác như phi tinh, không thuộc cách tra trong bài này.