Chọn quà Tết theo tuổi người nhận không cần cầu kỳ: với năm Đinh Mùi 2027, một món nhỏ hình con dê hợp với mọi người như lời chúc năm mới; người tuổi Mùi đang năm tuổi hay được tặng đồ màu đỏ, vật nhỏ hình con giáp; người phạm Thái Tuế hợp với quà thiên về sức khoẻ, bình an hơn là quà "hoá giải".
Phần quan trọng hơn cả là tránh vô tình gợi chuyện hạn cho người nhận, và biết những món mà dân gian kiêng tặng dịp Tết để không làm người lớn tuổi phật lòng. Bài này chỉ bàn phần ý nghĩa theo tuổi; chọn giỏ quà, đặc sản, quà doanh nghiệp, lịch đi biếu đã có các trang chuyên về quà biếu viết kỹ.
Tết Đinh Mùi rơi vào ngày 6/2/2027. Đi biếu quà thường bắt đầu từ khoảng ngày 23 tháng Chạp (đầu tháng 1/2027 dương lịch) đến trước giao thừa, và mùng 1 đến mùng 3 khi đi chúc Tết.
Gợi ý theo người nhận: ý nghĩa nên chọn và điều nên tránh
Bảng gom theo những nhóm người nhận hay gặp dịp Tết Đinh Mùi. Gợi ý là hướng chọn, không phải danh sách bắt buộc:
| Người nhận | Hướng chọn theo ý nghĩa | Nên tránh |
|---|---|---|
| Người tuổi Mùi (năm tuổi 2027: sinh 1943, 1955, 1967, 1979, 1991, 2003, 2015) | đồ màu đỏ dùng ngày Tết (khăn, áo, ví), tượng dê nhỏ, quà sức khoẻ | quà kèm lời nhắc "năm tuổi nên đeo cái này" |
| Người tuổi Sửu, Tuất, Tý (phạm Thái Tuế 2027) | quà chăm sức khoẻ, đồ dùng cho chuyến đi an toàn, hộp trà, cây xanh | vật phẩm "giải hạn", lời chúc nhắc chuyện xung, hình, hại |
| Người tuổi Hợi, Mão, Mùi (tam tai năm cuối) | lời chúc "khép năm cũ, mở năm mới", món quà mang ý khởi đầu như cây non, sổ tay mới | nhắc chuyện "năm cuối tam tai phải cẩn thận" |
| Ông bà, cha mẹ cao tuổi | đồ giữ ấm, dép chống trơn, gói khám sức khoẻ, ảnh gia đình in đẹp | đồ ăn nhiều đường, nhiều muối với người có bệnh mạn tính |
| Trẻ nhỏ | sách, đồ chơi an toàn, phong bao lì xì nhỏ với lời chúc chăm ngoan | đồ chơi có chi tiết nhỏ với trẻ dưới 3 tuổi, tượng đá nặng, sắc cạnh |
| Đồng nghiệp, đối tác | quà trung tính: trà, cây nhỏ, đặc sản đóng gói | quà theo tuổi khi chưa biết người nhận có quan tâm chuyện này không |
Có thể thấy nguyên tắc chung: với người đang được tập quán nhắc chuyện hạn, quà nên mang ý chăm sóc và chúc lành, không nên mang ý "chữa". Người nhận sẽ cảm thấy được quan tâm thay vì bị nhắc mình đang gặp năm khó.
Con dê trong văn hoá Việt và món quà năm Mùi
Con giáp năm Mùi ở Việt Nam là con dê, trong khi ở một số nước khác cùng dùng 12 con giáp, Mùi có thể là con cừu. Trong văn hoá Á Đông, chữ dương (dê, cừu) gần âm với chữ dương trong "tam dương khai thái", hình ảnh ba con dê đón xuân, mang ý trời đất bước sang thời kỳ thuận hoà. Nhiều bức tranh Tết xưa vẽ ba con dê dưới gốc cây mai cũng từ ý này.
Dê cũng là con vật quen thuộc ở các vùng núi đá như Hà Giang, Ninh Bình, gắn với hình ảnh hiền lành, chịu khó, sống được ở nơi đất cằn. Một món quà hình con dê nhỏ vì vậy mang lời chúc giản dị: năm mới yên ổn, bền bỉ, đủ đầy. Món quà này hợp với mọi tuổi, không cần quan tâm người nhận tuổi gì.
Khi chọn tượng dê làm quà, nên chọn cỡ nhỏ vừa đặt kệ sách hay bàn làm việc, chất liệu bền như gỗ, gốm, đồng; tránh tượng quá to chiếm chỗ trong căn hộ chật. Với gia đình có trẻ nhỏ, tượng gỗ an toàn hơn tượng gốm, đá dễ vỡ. Nếu muốn chọn tượng dê nhỏ hay tượng con giáp làm quà Tết, có thể xem các mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước ở vatphamphongthuy.com rồi chọn món vừa với nhà người nhận.
Một lựa chọn khác cho người không thích tượng là tranh, thiệp, hộp quà có hoạ tiết con dê, hoặc đồ dùng gia đình mang hình con giáp như cốc, đĩa, khay trà. Những món này vừa có ý chúc năm mới, vừa dùng được hằng ngày, phù hợp với cả người trẻ ít quan tâm chuyện tuổi.
Những món dân gian kiêng tặng dịp Tết và lý do
Một số món bị kiêng không phải vì giá trị mà vì cách đọc chữ, hình ảnh gợi điều không vui. Biết để tránh, nhất là khi tặng người lớn tuổi coi trọng tập quán:
- Dao, kéo, vật sắc nhọn: gợi ý "cắt đứt" quan hệ. Bộ dao làm bếp đẹp vẫn là món quà hữu ích, nhưng nên để dịp khác, không tặng ngày Tết.
- Đồng hồ: với người Hoa, "tặng đồng hồ" đọc gần với "lo tang lễ", nên kiêng. Người Việt ít kiêng hơn, nhưng với người lớn tuổi gốc Hoa hoặc ở Nam Bộ nên tránh.
- Giày dép: dân gian nói tặng giày dép là "tiễn người đi xa". Dép chống trơn cho ông bà là món rất thiết thực, có thể tặng trước hoặc sau Tết thay vì đúng dịp đầu năm.
- Khăn tay: gợi hình ảnh lau nước mắt, chia ly. Khăn quàng cổ, khăn len giữ ấm thì không thuộc diện này.
- Gương: gương dễ vỡ, gợi chuyện "đổ vỡ". Hộp trang điểm có gương nhỏ thì đa số người không để ý.
- Số lượng 4: chữ "tứ" đọc gần chữ "tử" trong tiếng Hán, nên nhiều người tránh tặng bộ bốn món. Người Việt nói chung ít kiêng số 4 hơn người Hoa.
Những lời kiêng này mỗi vùng, mỗi nhà coi trọng khác nhau. Nếu không chắc người nhận có để ý hay không, chọn món an toàn hơn là cách tế nhị. Còn nếu người nhận là bạn bè trẻ không quan tâm chuyện kiêng, món quà hữu ích luôn được đón nhận.
Quà cho người tuổi Mùi đang năm tuổi: chúc chứ không nhắc
Người tuổi Mùi năm 2027 có thể đang ở bất kỳ chặng đời nào: em bé 13 tuổi (sinh 2015), bạn trẻ 25 tuổi (2003) vừa đi làm, người 37 tuổi (1991) đang nuôi con nhỏ, người 49 tuổi (1979), người 61 tuổi (1967) sắp nghỉ hưu, cụ 73 tuổi (1955). Món quà năm tuổi hay gặp nhất là đồ màu đỏ: chiếc khăn, chiếc ví, bộ áo mặc ngày Tết. Màu đỏ ngày Tết vốn là màu vui, nên đây là món quà dễ chịu với gần như mọi người.
Với người 61 hoặc 73 tuổi, năm tuổi thường trùng dịp mừng thọ. Quà mừng thọ có thể là một bức ảnh gia đình in đẹp, một chiếc ghế tựa êm, một gói khám sức khoẻ tổng quát. Với bạn trẻ 25 tuổi, một cuốn sổ tay đẹp, một chiếc ví mới màu đỏ vừa đúng tục vừa dùng được hằng ngày.
Điều nên tránh là mở lời bằng chuyện hạn: "năm nay năm tuổi nên tặng cái này để giải". Câu chúc "chúc em năm mới khoẻ mạnh, mọi việc suôn sẻ" đi cùng món quà nhỏ là đủ. Người nhận biết mình đang năm tuổi, không cần ai nhắc thêm; điều họ cần là cảm giác được chúc phúc.
Quà cho người tuổi Sửu, Tuất, Tý năm 2027: chọn sức khoẻ và sự an tâm
Người tuổi Sửu (xung), Tuất (hình, phá) và Tý (hại) năm Đinh Mùi thường đã nghe nhắc chuyện Thái Tuế từ cuối năm cũ. Món quà khéo cho họ là thứ giúp năm mới nhẹ nhàng hơn mà không gợi lại chuyện hạn. Với người tuổi Sửu, vốn được nhắc chuyện đi lại, một chiếc mũ bảo hiểm tốt, bộ dụng cụ sơ cứu để trong xe, chiếc gối kê cổ cho chuyến đi xa đều vừa thiết thực vừa mang ý "thượng lộ bình an".
Với người tuổi Tuất, được nhắc chuyện giấy tờ, thủ tục, một bìa đựng hồ sơ đẹp, chiếc cặp tài liệu, cuốn sổ kế hoạch năm mới là những món gợi ý tốt về sự ngăn nắp. Với người tuổi Tý, được nhắc chuyện lòng tin, tiền bạc, một chiếc ví mới, ống tiết kiệm cho trẻ nhỏ, hay đơn giản là một bữa cơm sum họp để trò chuyện cởi mở cũng là món quà đáng giá.
Ba nhóm tuổi này cộng lại chiếm khoảng một phần ba số người quanh ta, nên rất có thể trong danh sách quà Tết của bạn có vài người như vậy. Không cần chọn quà riêng cho từng chữ xung, hình, hại; chỉ cần nhớ nguyên tắc chọn quà mang ý chăm sóc, tránh món mang ý "chữa", là đủ để món quà được đón nhận trọn vẹn.
Quà theo mệnh người nhận: dùng màu sắc cho khéo
Nhiều người muốn chọn quà "hợp mệnh" người nhận. Cách đơn giản nhất là chọn màu: mệnh Kim hợp trắng, xám, vàng nhạt; mệnh Mộc hợp xanh lá, xanh dương đậm; mệnh Thuỷ hợp đen, xanh dương, trắng; mệnh Hoả hợp đỏ, hồng, cam, xanh lá; mệnh Thổ hợp vàng, nâu, đỏ. Muốn dùng cách này, cần biết đúng năm sinh âm lịch và mệnh nạp âm của người nhận; phần tra mệnh theo năm sinh có ở mục Sinh năm nào mệnh gì.
Ví dụ: tặng một người sinh năm 1984 (Giáp Tý, mệnh Kim) một chiếc khăn len màu kem; tặng người sinh 1990 (Canh Ngọ, mệnh Thổ) một ấm trà gốm nâu; tặng người sinh 1996 (Bính Tý, mệnh Thuỷ) một bình giữ nhiệt màu xanh đậm. Món quà vẫn hữu ích, màu sắc chỉ là lớp ý nghĩa thêm vào.
Không cần cố tìm món "đúng mệnh" bằng mọi giá. Nếu người nhận không quan tâm chuyện ngũ hành, màu họ thích mới là màu đúng. Ngay cả với người tin, một món quà chất lượng tốt, đúng nhu cầu luôn được đánh giá cao hơn một món "hợp mệnh" mà không dùng được.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2027 tặng quà hình con dê có hợp với người tuổi Sửu không?
Theo quan niệm, Sửu xung Mùi nên một số người tuổi Sửu không thích đồ hình con dê. Nếu người nhận tuổi Sửu và coi trọng chuyện này, có thể chọn quà khác như cây xanh, hộp trà. Với người không để ý, quà hình con dê vẫn chỉ là lời chúc năm mới.
Có nên tặng vật phẩm giải hạn cho người phạm Thái Tuế không?
Không nên, trừ khi chính người đó nhờ mua. Vật phẩm giải hạn vô tình nhắc người nhận về chuyện hạn, có thể khiến họ lo hơn. Quà mang ý chăm sóc sức khoẻ, bình an thường được đón nhận tốt hơn nhiều.
Tặng đồng hồ dịp Tết có thật sự kiêng không?
Người Hoa kiêng vì "tặng đồng hồ" đọc gần với "lo tang lễ". Người Việt ít kiêng hơn, nhưng với người lớn tuổi, người gốc Hoa hoặc ở Nam Bộ, nên tránh dịp Tết. Có thể tặng đồng hồ vào dịp sinh nhật, lên chức.
Quà Tết cho người tuổi Mùi năm tuổi nên là màu gì?
Màu đỏ là lựa chọn phổ biến nhất vì gắn với tục năm tuổi và không khí Tết. Nếu muốn khéo hơn, có thể chọn màu theo mệnh nạp âm năm sinh của người nhận, ví dụ người sinh 1991 mệnh Thổ hợp vàng, nâu, đỏ.
Lì xì cho trẻ tuổi Mùi năm 2027 có gì khác không?
Không có tục lệ riêng. Lì xì là lời chúc, nên một phong bao đỏ với lời chúc chăm ngoan, khoẻ mạnh là đủ. Có gia đình chọn phong bao in hình con dê cho trẻ tuổi Mùi như một nét vui, không bắt buộc.
Đi biếu quà Tết vào ngày nào là đẹp?
Đi biếu trước Tết thường từ khoảng 23 tháng Chạp đến trước giao thừa; sau Tết là mùng 1 đến mùng 3 khi đi chúc Tết. Chọn ngày giờ cụ thể là chuyện xem ngày, không thuộc phạm vi tra theo tuổi; thuận tiện cho cả hai bên là quan trọng nhất.