Hướng bàn học cho con theo năm sinh: bảng tra 2008–2022 và điều đi trước hướng

Theo Bát trạch, bàn học của con nên tra theo cung phi của chính đứa trẻ (không theo cha mẹ), và tập quán hay chọn hướng Phục vị — hướng gắn với sự tĩnh tại, tập trung — hoặc hướng Sinh khí. Bảng dưới cho sẵn hai hướng này với bé trai và bé gái sinh từ 2008 đến 2022, tức lứa tuổi từ mẫu giáo lớn đến cuối cấp ba.

Hướng bàn học là phần phụ. Ánh sáng, chiều cao bàn ghế, tiếng ồn và giờ ngủ ảnh hưởng tới việc học rõ hơn nhiều. Bài này đặt hướng vào đúng chỗ của nó: chọn hướng hợp tuổi trong những cách kê đã bảo đảm sáng và yên. Chỗ đặt bàn trong phòng (cạnh cửa sổ, tránh cửa ra vào) có bài riêng ở mục bố trí nơi làm việc; ở đây chỉ bàn theo tuổi con.

Bảng tra hướng bàn học theo năm sinh của con

Hướng trong bảng là hướng mặt con nhìn khi ngồi học. Cột Phục vị ghi trước vì tập quán hay chọn cho việc học; cột thứ hai là Sinh khí. Năm sinh tính theo âm lịch:

Nếu cả hai hướng đều không kê được, hai hướng tốt còn lại của cung đó (Thiên y, Diên niên) cũng nằm trong nhóm tốt. Bảng cung phi đầy đủ với bốn hướng của từng cung có ở bài bảng cung phi trên trang.

Trẻ sinh tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch cần xem sinh trước hay sau Tết. Ví dụ bé sinh tháng 1 năm 2016 trước Tết Bính Thân thì tra theo năm 2015 Ất Mùi.

Vì sao tập quán chọn Phục vị cho bàn học

Trong bốn mức tốt của Bát trạch, Phục vị là hướng trùng với chính quẻ của người đó. Tập quán diễn giải đây là hướng "về lại với mình": ổn định, ít xao động, hợp với việc ngồi lâu, đọc và nghĩ. Vì vậy bàn học, bàn đọc sách, chỗ ngồi thiền thường được gợi ý quay về Phục vị.

Sinh khí thì được gắn với sự năng động, tiến lên. Một số gia đình chọn Sinh khí cho con lớn đang ôn thi, với mong muốn con hăng hái hơn. Không có tài liệu nào xếp một trong hai là đúng tuyệt đối; cả hai đều thuộc nhóm tốt.

Cũng có những trường phái khác dùng các khái niệm như vị trí "Văn Xương" theo năm, hoặc theo sao bay hằng năm. Những cách đó thay đổi theo năm và phức tạp hơn nhiều; bài này chỉ theo Bát trạch, nơi hướng tốt cố định theo năm sinh của con. Phụ huynh không cần theo nhiều trường phái cùng lúc: chọn một cách, làm cho gọn, rồi dồn sức cho những việc thật sự giúp con học.

Anh chị em học chung một bàn hay chung phòng

Cùng nhóm mệnh. Nếu hai con cùng thuộc Đông tứ mệnh hoặc cùng Tây tứ mệnh, bàn quay về một hướng chung nằm trong bốn hướng tốt của cả hai. Ví dụ bé trai 2012 cung Càn và bé gái 2014 cung Khôn đều thuộc nhóm Tây; hướng Tây Bắc là Phục vị của anh và Diên niên của em.

Khác nhóm mệnh, bàn đôi. Bàn đôi ngồi cạnh nhau thì cùng một hướng. Có thể theo con đang ở năm học quan trọng hơn (năm cuối cấp), hoặc chọn hướng tốt với một bé và rơi vào mức nhẹ (Hoạ hại, Lục sát) với bé kia.

Khác nhóm mệnh, bàn riêng. Cách gọn nhất là mỗi bé một bàn nhỏ quay về hướng của mình, có thể đặt hai bàn quay lưng vào nhau hoặc vuông góc. Hai bàn riêng còn giúp các con bớt làm phiền nhau khi học.

Đừng biến hướng thành chuyện so bì. Trẻ có thể hỏi "sao em được hướng tốt hơn con". Giải thích đơn giản rằng mỗi người có hướng riêng theo năm sinh, không có hướng của ai hơn ai. Không nên dùng chuyện hướng để khen chê, so sánh kết quả học tập giữa các con.

Tính đúng năm sinh âm lịch của con trước khi tra

Với trẻ em, lỗi tra hay gặp nhất là năm âm lịch, vì phụ huynh quen ghi năm sinh trên giấy khai sinh, tức năm dương lịch. Trẻ sinh từ đầu tháng 1 đến trước mùng Một Tết thuộc năm âm lịch trước. Tết Nguyên đán rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch tuỳ năm, nên khoảng "lệch" này có năm chỉ vài tuần, có năm hơn một tháng.

Ví dụ giả định: bé Na sinh ngày 25 tháng 1 năm 2020. Tết Canh Tý năm đó rơi vào ngày 25 tháng 1, nên bé Na sinh đúng mùng Một Tết và thuộc năm Canh Tý 2020. Nếu bé sinh trước đó một ngày, bé thuộc năm Kỷ Hợi 2019. Với bé gái, 2020 ra cung Cấn còn 2019 ra cung Đoài; may là hai cung cùng nhóm Tây nên hướng tốt vẫn trùng nhóm, chỉ khác tên mức. Nhưng không phải năm nào cũng may như vậy.

Cách chắc chắn là mở lịch âm (lịch vạn niên, ứng dụng lịch trên điện thoại) xem ngày sinh của con ứng với ngày mấy tháng mấy năm nào âm lịch. Ghi lại một lần cho cả nhà, dùng chung cho mọi việc tra sau này.

Góc học trong căn hộ nhỏ, phòng ngủ chung

Ở thành phố, nhiều trẻ không có phòng riêng mà học trong phòng ngủ chung với anh chị em, hoặc ở góc phòng khách. Khi đó số cách kê bàn thường chỉ có một hai. Phụ huynh có thể làm theo thứ tự: chọn góc ít người qua lại nhất, có ánh sáng tự nhiên hoặc đèn tốt, rồi trong các chiều đặt bàn có thể, chọn chiều có hướng mặt rơi vào nhóm tốt của con.

Một số mẹo nhỏ không tốn tiền: dùng kệ sách thấp làm vách ngăn giữa góc học và khu ngủ để con ít bị phân tán; dùng bàn gấp gắn tường, học xong gấp lại để phòng rộng hơn; dùng đèn kẹp bàn thay đèn để bàn nếu mặt bàn nhỏ. Nếu bàn gấp gắn tường, hướng ngồi đã cố định theo bức tường, nên chọn bức tường trước khi khoan.

Nếu không còn cách nào khác ngoài một hướng không hợp, đừng lo. Theo chính tập quán Bát trạch, đây là phần phụ có thể bù ở hướng giường của con. Điều quan trọng là con có một chỗ cố định để ngồi học mỗi ngày, đủ sáng và yên tĩnh.

Những điều đi trước hướng bàn học

Phụ huynh nên kiểm tra những điểm sau trước khi xoay bàn theo tuổi, vì đây là những yếu tố được ngành nhãn khoa, chỉnh hình nhi và giáo dục nhắc nhiều:

• Ánh sáng tự nhiên đủ, chiếu từ phía đối diện tay cầm bút (trẻ thuận tay phải thì ánh sáng từ bên trái) để không đổ bóng lên vở.
• Không ngồi nhìn thẳng ra cửa sổ chói nắng, cũng không quay lưng để nắng chiếu lên mặt bàn gây loá.
• Đèn bàn ánh sáng trắng ấm hoặc trung tính, không nhấp nháy, kết hợp đèn trần để phòng không tối quá so với mặt bàn.
• Bàn ghế vừa tầm: ngồi thẳng, bàn chân chạm sàn, khuỷu tay đặt thoải mái trên mặt bàn; trẻ lớn nhanh nên kiểm tra lại mỗi năm học.
• Xa tivi, lối đi chính và nơi người lớn trò chuyện; đặt điện thoại, máy tính bảng ngoài tầm với khi không dùng cho bài học.
• Màn hình máy tính (nếu có) đặt sao cho không phản chiếu cửa sổ.

Nếu con hay nheo mắt, kêu mỏi mắt, nhức đầu khi đọc, hãy đưa con đi khám mắt. Đổi hướng bàn không thay được việc khám và đeo kính đúng độ khi cần.

Khi nào xem lại hướng và bố trí

Cung phi của con không đổi theo năm, nên hướng tốt cũng không đổi. Tuy vậy có những thời điểm nên nhìn lại góc học: khi con vào lớp một và bắt đầu ngồi học lâu; khi con lên cấp hai, cần bàn rộng hơn cho sách vở và máy tính; khi con vào năm cuối cấp, thời gian ngồi bàn tăng mạnh.

Mỗi lần như vậy, phụ huynh có thể cùng con chọn lại chỗ ngồi. Cho con tham gia quyết định, kể cả chọn trong bốn hướng tốt, giúp con thấy góc học là của mình và giữ gìn nó hơn. Với con lớn, có thể giải thích đây là tập quán văn hoá của ông bà, không phải điều kiện để học giỏi; điều làm nên kết quả là thói quen học, giấc ngủ và sự đồng hành của cha mẹ.

Nếu gia đình theo tập quán đặt một vật nhỏ trên bàn học như cây bút đẹp, một chậu cây, nên chọn đồ an toàn, không sắc nhọn, không dễ vỡ. Tránh những món mang ý "học giỏi nhờ vật" vì có thể khiến trẻ lo lắng khi kết quả không như mong đợi.

Câu hỏi thường gặp

Hướng bàn học tính theo tuổi con hay tuổi bố mẹ?

Theo tập quán, bàn học là chỗ riêng của con nên tính theo cung phi của chính con. Tuổi bố mẹ dùng cho những thứ chung như hướng nhà, hướng bếp. Nhớ tính năm sinh của con theo âm lịch.

Bé trai sinh năm 2015 nên ngồi học hướng nào?

Bé trai sinh năm 2015 (Ất Mùi) thuộc cung Chấn, nhóm Đông tứ mệnh. Hướng Phục vị là Đông, hướng Sinh khí là Nam. Hai hướng còn lại trong nhóm tốt là Bắc (Thiên y) và Đông Nam (Diên niên).

Bàn học kê sát tường không nhìn ra cửa sổ có sao không?

Kê sát tường giúp trẻ ít bị phân tán bởi cảnh bên ngoài, nhiều phụ huynh chọn vậy. Điều cần là ánh sáng: nếu cửa sổ ở bên cạnh, ánh sáng chiếu từ phía đối diện tay viết là thuận. Hướng mặt nhìn vào tường vẫn được tính theo bảng như bình thường.

Trẻ mẫu giáo đã cần bàn học đúng hướng chưa?

Chưa cần thiết. Trẻ nhỏ chủ yếu chơi, tô vẽ ở nhiều chỗ trong nhà. Khi con vào lớp một và bắt đầu ngồi bàn mỗi ngày, đó là lúc hợp lý để chọn chỗ và hướng cho góc học.

Hướng bàn học hợp tuổi có giúp con học giỏi hơn không?

Không có bằng chứng nào cho thấy hướng bàn quyết định kết quả học tập. Đây là tập quán giúp gia đình yên tâm. Những yếu tố có tác dụng rõ là giấc ngủ đủ, ánh sáng tốt, ít xao nhãng và sự đồng hành của cha mẹ.

Con học ở bàn ăn hoặc bàn phòng khách thì sao?

Nhiều gia đình nhà nhỏ cho con học ở bàn ăn. Có thể chọn chỗ ngồi của con quay về một trong bốn hướng tốt nếu bàn cho phép. Quan trọng hơn là tắt tivi và giữ yên lặng trong giờ học.