Hướng cửa hàng theo tuổi tra theo cung phi của người chủ điều hành chính: tập quán ưu tiên cửa hàng hướng Sinh khí hoặc Diên niên của chủ, và chỗ ngồi quầy của chủ quay về Sinh khí. Với người nhóm Đông tứ mệnh, đó là các hướng trong Bắc, Nam, Đông, Đông Nam; nhóm Tây tứ mệnh là các hướng trong Tây, Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc.
Nhưng với mặt bằng kinh doanh, hướng xếp sau nhiều thứ khác: dòng khách đi qua, phía đường, nắng chiều, chỗ để xe, giá thuê. Bài này đưa ra bảng tra theo tám cung, cách áp dụng khi mặt bằng thuê không hợp hướng, khi nhiều người hùn vốn, và ví dụ cân nhắc giữa hai mặt bằng. Việc đặt quầy ở đâu cho tiện bán và an toàn, cũng như tiêu chí mặt bằng theo quan niệm chung, có bài riêng ở mục nơi làm việc của trang khác.
Tra theo tuổi ai: chủ đứng tên, người điều hành hay người đứng quầy
Người điều hành chính. Tập quán lấy người quyết định việc kinh doanh hằng ngày, người được coi là "chủ" của cửa hàng. Thường đây cũng là người đứng tên hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp, nhưng không bắt buộc.
Người đứng tên giấy phép. Là chuyện pháp lý. Nếu người đứng tên không trực tiếp điều hành (ví dụ cha mẹ đứng tên cho con mở quán), phần lớn người theo tập quán vẫn tra theo người điều hành.
Người đứng quầy, nhân viên. Không tra theo tuổi nhân viên cho hướng cửa hàng. Nếu chủ thường xuyên ngồi quầy thu ngân, hướng ngồi quầy tra theo chủ; nếu thuê người ngồi quầy, nhiều cửa hàng vẫn để hướng theo chủ như một thói quen.
Cửa hàng trong nhà ở. Nhiều hộ kinh doanh mở cửa hàng ngay tầng trệt nhà mình. Khi đó hướng cửa hàng chính là hướng nhà, đã tra theo gia chủ. Nếu người bán hàng là vợ còn gia chủ về hướng nhà là chồng (hoặc ngược lại), có thể lấy người bán hàng làm gốc cho chỗ ngồi quầy.
Bảng tra hướng cửa hàng và hướng ngồi quầy theo cung phi chủ
Bảng dưới gợi ý theo ý nghĩa tập quán gắn cho từng mức: Sinh khí với buôn bán, Diên niên với quan hệ khách hàng bền lâu. Hai hướng tốt còn lại vẫn dùng được:
| Cung phi chủ | Hướng cửa hàng ưu tiên (Sinh khí, Diên niên) | Hướng tốt khác (Thiên y, Phục vị) | Chủ ngồi quầy quay mặt về | Hướng thường tránh nhất |
|---|---|---|---|---|
| Khảm | Đông Nam, Nam | Đông, Bắc | Đông Nam | Tây Nam |
| Ly | Đông, Bắc | Đông Nam, Nam | Đông | Tây Bắc |
| Chấn | Nam, Đông Nam | Bắc, Đông | Nam | Tây |
| Tốn | Bắc, Đông | Nam, Đông Nam | Bắc | Đông Bắc |
| Càn | Tây, Tây Nam | Đông Bắc, Tây Bắc | Tây | Nam |
| Khôn | Đông Bắc, Tây Bắc | Tây, Tây Nam | Đông Bắc | Bắc |
| Cấn | Tây Nam, Tây | Tây Bắc, Đông Bắc | Tây Nam | Đông Nam |
| Đoài | Tây Bắc, Đông Bắc | Tây Nam, Tây | Tây Bắc | Đông |
Hướng cửa hàng tính theo mặt tiền, tức hướng nhìn ra đường khi đứng trong cửa hàng. Hướng ngồi quầy tính theo hướng mặt chủ khi ngồi. Nếu mặt bằng không cho kê quầy quay về Sinh khí, ba hướng tốt còn lại đều chấp nhận được.
Chưa biết cung phi của mình, tra bảng năm sinh âm lịch trên trang. Hai người hùn vốn nên tra cả hai trước khi đi xem mặt bằng.
Những yếu tố đi trước hướng khi thuê mặt bằng
Một cửa hàng sống được nhờ khách. Những yếu tố dưới đây ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khách và chi phí, nên được xét trước khi tra hướng:
- Dòng người đi qua và phía đường. Với quán ăn sáng, quán cà phê, phía đường người đi làm buổi sáng thường thuận hơn; với cửa hàng bán đồ chiều tối, phía đường người đi làm về thuận hơn.
- Chỗ dừng xe. Khách đi xe máy cần chỗ tấp vào nhanh. Mặt bằng đẹp mà không có chỗ để xe thường bán kém hơn mặt bằng bình thường có vỉa hè rộng.
- Nắng chiều. Mặt tiền hướng Tây, Tây Nam ở Việt Nam thường hứng nắng gắt buổi chiều: hàng hoá dễ phai màu, thực phẩm nhanh hỏng, khách ngại vào. Cần tính chi phí mái hiên, rèm, màng chống nóng.
- Tầm nhìn. Cửa hàng bị cây to, cột điện, biển quảng cáo nhà bên che khuất sẽ khó được nhận ra.
- Giá thuê và điều khoản hợp đồng. Thời hạn thuê, mức tăng giá, điều kiện cải tạo, tiền cọc — những thứ này quyết định cửa hàng có trụ được qua năm đầu không.
- Quy định của khu vực. Có được kinh doanh ngành của bạn ở đó không, có hạn chế giờ giấc, biển hiệu, lấn vỉa hè không.
Chỉ khi hai mặt bằng tương đương ở các điểm trên, hướng hợp tuổi mới nên là yếu tố quyết định. Trả giá thuê cao hơn đáng kể chỉ vì mặt bằng hợp hướng là quyết định khó biện minh về mặt kinh doanh.
Ví dụ cân nhắc giữa hai mặt bằng
Ví dụ giả định: chị Nga sinh năm 1986 (Bính Dần), định mở tiệm bánh nhỏ. Nữ 1986 thuộc cung Khảm, nhóm Đông tứ mệnh: Đông Nam là Sinh khí, Nam là Diên niên, Đông là Thiên y, Bắc là Phục vị; Tây Nam là Tuyệt mệnh.
| Tiêu chí | Mặt bằng 1 | Mặt bằng 2 |
|---|---|---|
| Hướng mặt tiền và mức theo cung Khảm | Đông Nam (Sinh khí) | Tây Nam (Tuyệt mệnh) |
| Phía đường | Phía người đi làm về buổi chiều | Phía người đi làm buổi sáng |
| Nắng | Nắng sáng nhẹ, chiều mát | Nắng chiều gắt vào thẳng tủ bánh |
| Chỗ để xe | Vỉa hè rộng | Vỉa hè hẹp |
| Giá thuê | Nhỉnh hơn một chút | Thấp hơn một chút |
Với tiệm bánh, khách thường mua bánh vào buổi chiều tối sau giờ làm hoặc buổi sáng trên đường đi. Mặt bằng 1 thắng ở chỗ để xe, nắng (rất quan trọng với hàng thực phẩm) và cũng hợp hướng; mặt bằng 2 rẻ hơn nhưng nắng chiều chiếu vào tủ bánh là bất lợi thật, cộng thêm hướng Tuyệt mệnh mà chị ngại. Quyết định ở đây khá rõ, và hướng chỉ củng cố thêm một lựa chọn vốn đã hợp lý.
Nếu tình huống ngược lại, mặt bằng hợp hướng lại nắng gắt, không chỗ để xe, phần lớn người kinh doanh có kinh nghiệm sẽ chọn mặt bằng thuận cho khách và bù hướng ở chỗ ngồi quầy.
Mặt bằng hai mặt tiền, ki-ốt và cửa hàng trên tầng
Căn góc hai mặt tiền. Căn góc thường được chuộng vì nhìn thấy từ hai phía đường. Về hướng, có nơi lấy mặt tiền có cửa chính, có nơi lấy mặt đường lớn hơn. Nếu một trong hai mặt hợp tuổi chủ, nhiều người đặt cửa ra vào chính và quầy theo mặt đó, mặt còn lại làm tủ trưng bày.
Ki-ốt trong chợ, sạp hàng. Hướng sạp do dãy chợ quyết định, gần như không chọn được. Người bán hàng ở chợ theo tập quán thường chỉ để ý chỗ mình ngồi và chỗ đặt két tiền quay về hướng tốt. Điều quan trọng hơn là vị trí sạp gần lối đi chính hay ở cuối dãy.
Cửa hàng trên tầng hai, tầng ba. Với cửa hàng, văn phòng dịch vụ trên tầng, hướng mặt tiền ít liên quan đến chuyện khách nhìn thấy. Nhiều chủ cơ sở tính theo cửa vào chính của mặt bằng trên tầng, hoặc chỉ xét hướng bàn làm việc của mình.
Quán có khu ngồi ngoài vỉa hè. Khu ngồi ngoài không làm thay đổi hướng cửa hàng. Điều cần để ý là quy định của địa phương về sử dụng vỉa hè, và lối đi cho người đi bộ.
Xưởng nhỏ, kho hàng. Phần lớn người theo tập quán không xét hướng xưởng, kho theo tuổi chủ. Ưu tiên là đường xe vào ra, phòng cháy chữa cháy, thông gió, chống ngập.
Khi mặt bằng không hợp hướng, hoặc nhiều người hùn vốn
Mặt bằng tốt mà mặt tiền rơi vào nhóm xấu theo tuổi chủ là chuyện rất thường gặp, vì mặt bằng đẹp hiếm và không chờ ai. Theo tập quán, phần bù nằm ở bên trong: chỗ ngồi quầy của chủ quay về Sinh khí hoặc một hướng tốt khác, bàn làm việc ở phòng sau theo hướng tốt, lối đi chính trong cửa hàng sắp xếp thuận cho khách. Không cần đổi cửa hay làm vách chắn ở lối vào, vì những thứ đó cản khách và có thể vướng lối thoát hiểm.
Khi hai ba người hùn vốn, tập quán lấy người điều hành chính. Nếu các bên ngang nhau, có thể lấy người đứng quầy, tiếp khách nhiều nhất, hoặc người góp vốn lớn nhất; quan trọng là các bên đồng ý trước khi xem mặt bằng, để tránh tình huống một người ưng mặt bằng còn người kia lấy lý do tuổi để phản đối. Nếu các bên khác nhóm mệnh, có thể dùng cách chọn hướng ít thiệt nhất như với vợ chồng khác nhóm.
Với cửa hàng trong trung tâm thương mại, chợ, khu ẩm thực, hướng gian hàng do bố cục chung quyết định và thường không chọn được. Phần lớn người kinh doanh ở đây chỉ chỉnh hướng ngồi quầy và không bận tâm thêm.
Giữ chuyện hướng ở mức tham khảo khi kinh doanh
Kinh doanh nhỏ thành hay bại phụ thuộc vào sản phẩm, giá, cách phục vụ, vị trí và sự bền bỉ của chủ. Không có hướng nào thay được một món bánh ngon, một cách tiếp khách tử tế, hay một bảng tính chi phí cẩn thận. Hướng hợp tuổi, nếu có, chỉ nên là phần giúp chủ cửa hàng thấy yên tâm khi bắt đầu.
Cũng nên cảnh giác với những lời khuyên gắn hướng với doanh số cụ thể, hoặc đòi những thay đổi tốn kém trước khai trương. Nếu được khuyên mua vật phẩm giá cao, đổi cửa, sửa mặt tiền chỉ vì tuổi, hãy so khoản chi đó với tiền thuê mặt bằng vài tháng và hỏi lại xem nó có thật sự cần.
Chuyện chọn tuổi người mở hàng, ngày khai trương thuộc phần tuổi trong việc lớn, có bài riêng. Trong phạm vi bài này, lời khuyên gọn là: chọn mặt bằng vì khách, chỉnh hướng ngồi quầy vì tuổi, và dồn sức cho sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng hướng Tây có kinh doanh được không?
Được. Với người nhóm Tây tứ mệnh, hướng Tây là hướng tốt theo Bát trạch. Bất kể tuổi gì, mặt tiền hướng Tây thường nắng chiều, nên cần mái hiên, rèm, màng chống nóng để bảo vệ hàng và giữ khách. Đó là việc cần làm thật, không phụ thuộc tuổi.
Thuê mặt bằng không hợp tuổi thì làm gì?
Theo tập quán, giữ nguyên mặt tiền và bù ở bên trong: chỗ ngồi quầy của chủ quay về hướng tốt, bàn làm việc phòng sau theo hướng tốt. Không cần làm vách chắn hay đổi cửa, vì những thứ đó cản khách và có thể vướng lối thoát hiểm.
Hùn vốn mở quán thì xem tuổi ai?
Tập quán lấy người điều hành chính. Nếu các bên ngang nhau, có thể lấy người đứng quầy nhiều nhất hoặc người góp vốn lớn nhất. Điều quan trọng là thống nhất trước khi đi xem mặt bằng để tránh tranh cãi về sau.
Quầy thu ngân nên quay về hướng nào theo tuổi?
Tập quán gợi ý chủ ngồi quầy quay mặt về hướng Sinh khí theo cung phi của mình, nếu không được thì một trong ba hướng tốt còn lại. Vị trí quầy trong cửa hàng (gần cửa, nhìn được lối vào, an toàn tiền mặt) là chuyện bố trí chung, có bài riêng.
Bán hàng online có cần xem hướng không?
Nhiều người bán hàng online vẫn để ý hướng bàn làm việc hoặc chỗ đóng gói theo tuổi như một thói quen. Không có hướng cửa hàng để tra, nên chỉ cần xoay bàn làm việc về hướng tốt nếu muốn. Ánh sáng tốt cho việc chụp ảnh sản phẩm có lợi thiết thực hơn.
Có nên trả giá thuê cao hơn cho mặt bằng hợp hướng?
Chỉ nên khi chênh lệch nhỏ và mặt bằng hợp hướng cũng tốt ngang ở dòng khách, chỗ để xe, nắng. Trả cao hơn đáng kể chỉ vì hướng là quyết định khó biện minh, vì tiền thuê là chi phí cố định cửa hàng phải gánh mỗi tháng.