Nhà đã xây xong mà hướng cửa không hợp tuổi gia chủ thì không cần đổi cửa hay sửa kết cấu; theo chính tập quán Bát trạch, cách xử lý là đưa những chỗ dùng nhiều nhất — giường, bếp, bàn làm việc, chỗ ngồi quen — quay về bốn hướng tốt của người dùng. Thứ tự hợp lý là chỗ ngủ trước, bếp sau, rồi tới bàn làm việc và ghế ngồi.
Bài này dành cho người đã có nhà, hoặc đã quyết mua một căn nhà tốt mọi mặt trừ hướng. Nội dung gồm bảng thứ tự ưu tiên, cách chỉnh từng chỗ với chi phí thấp, một ví dụ nhà ống hướng Tây cụ thể, những việc tốn kém mà không cần làm, và khi nào nên dừng. Cách đo hướng và bố trí phòng nói chung có bài riêng ở mục khác.
Thứ tự ưu tiên: chỗ nào đáng chỉnh trước
Tập quán đánh giá mỗi chỗ trong nhà theo thời gian người ta ở đó và mức gắn bó. Kết hợp với chi phí chỉnh, ta có thứ tự dưới đây:
| Chỗ trong nhà | Thời gian dùng mỗi ngày | Chi phí chỉnh thường gặp | Thứ tự |
|---|---|---|---|
| Giường ngủ | Bảy đến chín tiếng | Gần như bằng không: xoay giường, đổi phòng | Một |
| Bếp | Một đến ba tiếng, ảnh hưởng cả nhà | Thấp nếu thêm bếp từ rời; cao nếu dời bếp gas | Hai |
| Bàn làm việc, bàn học | Vài tiếng đến tám tiếng | Bằng không: xoay bàn | Ba |
| Ghế ngồi tiếp khách, ghế quen | Một đến hai tiếng | Bằng không: đổi chỗ ngồi | Bốn |
| Cửa ra vào dùng hằng ngày | Vài phút nhưng mỗi ngày | Bằng không nếu nhà có sẵn hai cửa | Năm |
| Cửa chính, mặt tiền | Cố định | Rất cao, có thể cần xin phép | Không chỉnh |
Nhìn bảng sẽ thấy phần lớn những gì có thể chỉnh đều gần như miễn phí. Phần tốn kém duy nhất là cửa chính, và đó cũng là phần mà ngay cả người làm nghề có kinh nghiệm thường khuyên không đụng tới vì lý do tuổi.
Chưa biết bốn hướng tốt của mình thì tra bảng cung phi theo năm sinh âm lịch trên trang trước, rồi ghi ra giấy cho từng người trong nhà.
Giường: xoay trong phòng hoặc đổi phòng
Kiểm tra các chiều kê có thể. Một phòng chữ nhật thường kê giường được theo hai chiều, có khi bốn. Liệt kê từng chiều, ghi hướng đầu giường, rồi xem chiều nào rơi vào nhóm tốt của người nằm.
Đổi phòng nếu nhà nhiều phòng. Phòng ngủ chính chưa chắc là phòng hợp nhất. Có gia đình đổi phòng vợ chồng với phòng làm việc, hoặc với phòng của con lớn, chỉ để kê giường đúng hướng. Việc này chỉ tốn một buổi chuyển đồ.
Vợ chồng khác nhóm. Dùng bốn hướng ít thiệt nhất của cặp cung, tức hướng tốt với một người và chỉ rơi vào Lục sát hoặc Hoạ hại với người kia. Bảng mười sáu cặp có ở bài vợ chồng khác nhóm mệnh.
Đừng đánh đổi giấc ngủ. Nếu chiều kê hợp hướng làm đầu giường sát cửa sổ gió lùa, sát tường nóng hướng Tây, hoặc nằm ngay dưới cục máy lạnh, nên chọn chiều khác. Giấc ngủ kém mỗi đêm là cái giá thật.
Bếp: đổi hướng mà không đụng đường gas lớn
Bếp gas gắn liền đường ống, mặt đá, máy hút mùi; dời bếp là việc tốn kém và có rủi ro nếu làm không chuẩn. Vì vậy cách được dùng nhiều nhất là để nguyên bếp chính, thêm một bếp từ đơn hoặc bếp từ đôi đặt ở chỗ khác trên mặt bếp, trên đảo bếp hoặc bàn phụ, sao cho hướng quay rơi vào bốn hướng tốt của gia chủ. Nấu hằng ngày bằng bếp này, bếp gas dùng khi nấu nhiều.
Nếu nhà đang có kế hoạch làm lại tủ bếp, đó là cơ hội tốt để đặt bếp chính theo tuổi. Lúc này nên làm việc với thợ để đảm bảo vị trí mới vẫn có thông gió, ống gas ngắn và đi ngoài tủ dễ kiểm tra, ổ điện cho bếp từ đủ tải. Đừng để chuyện hướng khiến bếp nằm ở chỗ không có máy hút mùi thải ra ngoài.
Một chi tiết hay bị hỏi: bếp từ thì "hướng" tính thế nào. Phần lớn người làm nghề tính như bếp gas, tức theo cách đo đã thống nhất cho bếp nhà mình. Vì đây là chỗ các trường phái còn bàn, hãy chọn một cách và dùng nhất quán, đừng vừa tính theo kiểu này cho bếp gas vừa tính kiểu khác cho bếp từ.
Ví dụ: nhà ống hướng Tây, gia chủ Đông tứ mệnh
Ví dụ giả định: anh Hùng sinh năm 1979 (Kỷ Mùi), là trụ cột gia đình, sống trong một nhà ống bốn mét mặt tiền hướng Tây. Nam 1979 thuộc cung Chấn, nhóm Đông tứ mệnh, bốn hướng tốt là Nam (Sinh khí), Bắc (Thiên y), Đông Nam (Diên niên), Đông (Phục vị). Hướng Tây là Tuyệt mệnh của anh.
- Xác nhận không đổi cửa: mặt tiền hướng Tây giữ nguyên, chỉ làm mái hiên và rèm cản nắng chiều cho mát, việc này có lợi cho mọi người trong nhà.
- Bếp: nhà ống trục Đông–Tây nên tường bên chạy theo trục này. Bếp kê sát tường bên sẽ quay về Bắc hoặc Nam, cả hai đều trong nhóm tốt (Thiên y hoặc Sinh khí). Gia đình chọn kê sát tường bên phía Nam, bếp quay mặt về Bắc, vì tường đó có ống khói sẵn.
- Giường vợ chồng: phòng sau, đầu giường tựa bức tường phía Đông (hướng Đông, Phục vị của anh). Vợ anh sinh năm 1983, cung Đoài, nhóm Tây; hướng Đông là Tuyệt mệnh của chị. Thử kê đầu giường tựa tường phía Nam: với anh là Sinh khí, với chị là Ngũ quỷ, vẫn là mức nặng. Thử tiếp đầu giường tựa tường phía Bắc: với anh là Thiên y, với chị là Hoạ hại, mức nhẹ. Gia đình chốt phương án này.
- Bàn làm việc của anh: tầng hai, đặt sát tường bên phía Bắc, quay mặt về Nam (Sinh khí).
- Chỗ ngồi tiếp khách: ghế của anh quay mặt về Đông Nam hoặc Bắc tuỳ bố trí phòng khách; ghế của chị quay về một hướng nhóm Tây như Tây Bắc nếu được.
Sau năm bước, gần như mọi chỗ anh Hùng dùng nhiều đều quay về hướng tốt, dù cửa nhà vẫn là Tuyệt mệnh. Chi phí chỉ là mái hiên, rèm và một buổi chuyển đồ. Đây là đúng tinh thần của Bát trạch khi áp vào nhà phố: cửa chỉ là một phần trong nhiều phần được xét.
Cửa dùng hằng ngày, chỗ ngồi tiếp khách và ghế quen
Cửa dùng hằng ngày. Nhiều nhà phố có cửa chính mặt tiền và một cửa phụ ra ngõ hoặc ra chỗ để xe. Nếu cả nhà thực tế đi cửa phụ nhiều hơn, và cửa phụ rơi vào hướng tốt của gia chủ, một số người làm nghề coi đó là cửa "sống" của ngôi nhà. Không cần đổi gì, chỉ cần giữ lối cửa phụ sạch sẽ, đủ sáng, dễ đi.
Chỗ ngồi tiếp khách của gia chủ. Trong phòng khách, ghế mà gia chủ hay ngồi khi tiếp khách, xem tivi, uống trà có thể xoay để mặt quay về một hướng tốt. Đây là cách bù được nhắc nhiều trong sách Bát trạch vì gia chủ ngồi đó mỗi ngày.
Chỗ ngồi ăn. Bàn ăn tròn hay chữ nhật đều có nhiều chỗ ngồi; mỗi người chọn ghế có hướng mặt hợp với cung của mình. Đây là cách cả nhà cùng có phần hướng tốt mà không phải dời bàn.
Ghế đọc sách, góc thư giãn. Với người về hưu ở nhà nhiều, góc ngồi đọc báo, nghe đài là nơi dùng lâu không kém giường. Đặt ghế cạnh cửa sổ sáng, mặt quay về hướng tốt, có đèn đọc và bàn nhỏ để cốc nước.
Bàn thờ. Hướng bàn thờ là chủ đề riêng, có nhiều quan niệm khác nhau và gắn với kết cấu nhà. Bài này không bàn; nếu có ý định dời bàn thờ, nên hỏi người lớn trong họ và đọc phần bàn thờ ở trang chuyên về bố trí nhà.
Những việc tốn kém mà không cần làm vì hướng
Có những đề xuất "sửa hướng" nghe hợp lý nhưng tốn tiền, có rủi ro, và không có tập quán nào bắt buộc. Nếu ai đó khuyên bạn làm những việc dưới đây chỉ vì tuổi, hãy dừng lại hỏi kỹ:
- Đục thêm cửa hoặc đổi cửa chính sang mặt khác của nhà: ảnh hưởng kết cấu, có thể cần xin phép, làm thay đổi lối đi và ánh sáng.
- Xoay lệch cửa chính vài độ bằng khung chéo để "bẻ hướng": tốn kém, khó dùng, có khi gây ngập nước mưa ở ngưỡng cửa.
- Xây vách chắn ngay sau cửa chính: làm tối và bí phòng khách, chặn lối thoát khi có sự cố.
- Treo gương bát quái hướng sang nhà hàng xóm: dễ gây mâu thuẫn, mà gương này cũng không thuộc cách xử lý của Bát trạch theo tuổi.
- Mua nhiều vật phẩm đắt tiền để "hoá giải": không làm thay đổi hướng, và không có bằng chứng tác dụng.
- Bán nhà đang ở tốt để mua căn hợp hướng: chi phí giao dịch, thuế phí, xáo trộn cuộc sống thường lớn hơn nhiều mọi lợi ích theo quan niệm.
Điểm chung của những việc trên là chúng biến một tập quán tham khảo thành nỗi lo và khoản chi lớn. Cách xử lý đúng mực là chỉnh những gì rẻ và dễ, rồi sống yên tâm.
Khi nào thì nên thôi, không chỉnh nữa
Có những ngôi nhà mà dù xoay thế nào cũng không đưa được mọi chỗ về hướng tốt: phòng ngủ chỉ kê giường được một chiều, bếp nằm cố định, bàn làm việc chỉ đặt được một chỗ. Đến lúc đó, theo chính tinh thần của tập quán, bạn đã làm đủ phần mình. Không có quy tắc nào nói phải đạt "đủ điểm" mới được ở yên.
Dấu hiệu nên dừng là khi việc chỉnh hướng bắt đầu làm khó sinh hoạt: bếp mới bất tiện, giường kê chéo choán lối đi, cả nhà phải đi vòng. Một ngôi nhà dễ sống là nền tảng của sự yên ổn; nếu chỉnh hướng làm mất điều đó thì đã đi quá xa mục đích.
Nếu trong nhà có người lo lắng nhiều về hướng đến mức mất ngủ, bất an kéo dài, nên trò chuyện cởi mở, đọc lại tinh thần tham khảo của tập quán, và nếu cần thì tìm người có chuyên môn tâm lý để trò chuyện. Nỗi lo kéo dài ảnh hưởng tới sức khoẻ thật, còn hướng nhà thì không có bằng chứng nào như vậy.
Câu hỏi thường gặp
Nhà hướng Tuyệt mệnh với gia chủ có phải bán đi không?
Không. Theo chính tập quán Bát trạch, có thể bù bằng cách đưa giường, bếp, bàn làm việc về hướng tốt của gia chủ. Bán nhà vì hướng tốn chi phí lớn và xáo trộn cuộc sống, trong khi lợi ích chỉ ở mức quan niệm.
Xoay giường xong bao lâu thì thấy khác?
Không có mốc thời gian nào được kiểm chứng, vì đây là tập quán tham khảo chứ không phải liệu pháp. Điều có thể thấy ngay là cảm giác yên tâm hơn, và nếu chiều kê mới tránh được gió lùa, nắng nóng thì ngủ ngon hơn thật.
Nhà có hai cửa thì tính hướng theo cửa nào?
Phần lớn tính theo cửa chính mặt tiền. Một số người làm nghề lấy cửa mà cả nhà thực sự dùng hằng ngày, ví dụ cửa hông dẫn ra chỗ để xe. Nếu cửa dùng hằng ngày hợp tuổi hơn, nhiều gia đình coi đó là cách bù tự nhiên.
Có nên đổi phòng ngủ với con để hợp hướng không?
Có thể, nếu phòng của con không phải nơi con cần nhất về ánh sáng, yên tĩnh cho việc học. Lưu ý giường và bàn học của con tra theo cung phi của chính con, nên đổi phòng xong cũng nên xem lại hướng cho con.
Đặt thêm bếp từ có được tính là đổi hướng bếp không?
Nhiều người theo tập quán coi bếp dùng nấu hằng ngày là bếp chính về mặt hướng. Vì vậy thêm một bếp từ quay về hướng tốt và dùng thường xuyên là cách bù được chấp nhận rộng rãi, không phải đụng đường gas.
Có cần làm lễ khi xoay giường, dời bếp không?
Tập quán không bắt buộc với việc xoay giường. Với dời bếp, một số gia đình có thói quen làm lễ nhỏ hoặc chọn ngày; đó là lựa chọn của từng nhà. Phần quan trọng hơn là kiểm tra an toàn gas, điện sau khi dời.