Khi một người thuộc Đông tứ mệnh và người kia thuộc Tây tứ mệnh, sẽ không có hướng nào nằm trong nhóm tốt của cả hai; tập quán xử lý bằng cách chia việc: những thứ dùng chung lớn (cửa nhà, bếp) theo gia chủ, những thứ dùng riêng (bàn làm việc, chỗ ngồi) theo từng người, còn giường chung chọn hướng tốt với người này mà chỉ rơi vào mức nhẹ với người kia.
Tình huống này rất phổ biến: theo bảng cung phi, gần một nửa số cặp vợ chồng rơi vào hai nhóm khác nhau. Đây không phải chuyện "hợp hay khắc" của hôn nhân, chỉ là chuyện chọn hướng trong nhà. Bài này đưa ra cách phân việc, bảng mười sáu cặp cung với bốn hướng ít thiệt nhất, và vài lời khuyên để chuyện chọn hướng không biến thành chuyện ai hơn ai. Phần so tuổi vợ chồng nói chung không thuộc bài này.
Vì sao khác nhóm thì không có hướng chung
Bát trạch chia tám hướng thành hai nhóm bốn hướng. Nhóm Đông gồm Bắc, Nam, Đông, Đông Nam; nhóm Tây gồm Tây, Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc. Bốn cung Khảm, Ly, Chấn, Tốn nhận bốn hướng nhóm Đông làm hướng tốt; bốn cung Càn, Khôn, Cấn, Đoài nhận bốn hướng nhóm Tây. Hai nhóm không giao nhau, nên một cặp khác nhóm thì hướng tốt của người này luôn là hướng xấu của người kia.
Điều này nghe như bế tắc, nhưng đọc kỹ thì có lối ra. Bốn hướng xấu không nặng nhẹ như nhau. Tập quán thường coi Tuyệt mệnh và Ngũ quỷ là nặng, Lục sát và Hoạ hại là nhẹ. Với mỗi cặp khác nhóm, luôn có đúng bốn hướng mà người này được một mức tốt còn người kia chỉ chịu Lục sát hoặc Hoạ hại. Bốn hướng đó là chỗ thoả hiệp tự nhiên.
Cũng cần nói rõ: chuyện khác nhóm không phải "xung khắc". Một cặp Đông – Tây chỉ đơn giản là có hai bộ hướng tốt khác nhau, giống như hai người có hai khẩu vị. Không có lý do gì để lo lắng về hôn nhân vì kết quả này, càng không phải lý do để khuyên ai bỏ ai.
Phân việc: thứ gì theo gia chủ, thứ gì theo từng người
Cách phân việc dưới đây là cách nhiều người làm nghề hay dùng, dựa trên nguyên tắc đồ dùng chung theo người trụ cột, đồ dùng riêng theo chính người dùng:
| Việc trong nhà | Theo ai | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hướng nhà, cửa chính | Gia chủ (người trụ cột) | Khó đổi nhất, nên chốt người làm gốc trước khi mua hay xây |
| Hướng bếp | Gia chủ, hoặc người nấu chính tuỳ tập quán gia đình | Bếp từ rời có thể bù cho người kia |
| Giường vợ chồng | Cả hai: chọn hướng ít thiệt nhất | Xem bảng mười sáu cặp bên dưới |
| Bàn làm việc tại nhà | Từng người | Mỗi người một bàn quay về hướng của mình |
| Chỗ ngồi ăn, ghế quen | Từng người | Cách bù đơn giản, không tốn gì |
| Hướng cửa hàng, quầy | Người đứng quầy, điều hành chính | Không nhất thiết là gia chủ của căn nhà |
| Phòng, giường của con | Chính đứa trẻ | Không theo cha hay mẹ |
Điểm mấu chốt là mỗi người đều có phần hướng tốt ở những chỗ riêng của họ. Người không làm gốc cho hướng nhà vẫn được bù ở bàn làm việc, chỗ ngồi, và được tính ngang hàng ở giường chung.
Bảng mười sáu cặp cung: bốn hướng ít thiệt nhất
Mỗi dòng là một cặp cung (người nhóm Đông – người nhóm Tây). Cột phải liệt kê bốn hướng mà một người được mức tốt, người kia chỉ rơi vào Lục sát hoặc Hoạ hại; trong ngoặc ghi mức của người nhóm Đông trước, người nhóm Tây sau:
| Cặp cung | Bốn hướng ít thiệt nhất (Đông / Tây) |
|---|---|
| Khảm – Càn | Bắc (Phục vị / Lục sát); Đông Nam (Sinh khí / Hoạ hại); Tây (Hoạ hại / Sinh khí); Tây Bắc (Lục sát / Phục vị) |
| Khảm – Khôn | Đông (Thiên y / Hoạ hại); Nam (Diên niên / Lục sát); Tây (Hoạ hại / Thiên y); Tây Bắc (Lục sát / Diên niên) |
| Khảm – Cấn | Đông (Thiên y / Lục sát); Nam (Diên niên / Hoạ hại); Tây (Hoạ hại / Diên niên); Tây Bắc (Lục sát / Thiên y) |
| Khảm – Đoài | Bắc (Phục vị / Hoạ hại); Đông Nam (Sinh khí / Lục sát); Tây (Hoạ hại / Phục vị); Tây Bắc (Lục sát / Sinh khí) |
| Ly – Càn | Bắc (Diên niên / Lục sát); Đông Bắc (Hoạ hại / Thiên y); Đông Nam (Thiên y / Hoạ hại); Tây Nam (Lục sát / Diên niên) |
| Ly – Khôn | Đông Bắc (Hoạ hại / Sinh khí); Đông (Sinh khí / Hoạ hại); Nam (Phục vị / Lục sát); Tây Nam (Lục sát / Phục vị) |
| Ly – Cấn | Đông Bắc (Hoạ hại / Phục vị); Đông (Sinh khí / Lục sát); Nam (Phục vị / Hoạ hại); Tây Nam (Lục sát / Sinh khí) |
| Ly – Đoài | Bắc (Diên niên / Hoạ hại); Đông Bắc (Hoạ hại / Diên niên); Đông Nam (Thiên y / Lục sát); Tây Nam (Lục sát / Thiên y) |
| Chấn – Càn | Bắc (Thiên y / Lục sát); Đông Bắc (Lục sát / Thiên y); Đông Nam (Diên niên / Hoạ hại); Tây Nam (Hoạ hại / Diên niên) |
| Chấn – Khôn | Đông Bắc (Lục sát / Sinh khí); Đông (Phục vị / Hoạ hại); Nam (Sinh khí / Lục sát); Tây Nam (Hoạ hại / Phục vị) |
| Chấn – Cấn | Đông Bắc (Lục sát / Phục vị); Đông (Phục vị / Lục sát); Nam (Sinh khí / Hoạ hại); Tây Nam (Hoạ hại / Sinh khí) |
| Chấn – Đoài | Bắc (Thiên y / Hoạ hại); Đông Bắc (Lục sát / Diên niên); Đông Nam (Diên niên / Lục sát); Tây Nam (Hoạ hại / Thiên y) |
| Tốn – Càn | Bắc (Sinh khí / Lục sát); Đông Nam (Phục vị / Hoạ hại); Tây (Lục sát / Sinh khí); Tây Bắc (Hoạ hại / Phục vị) |
| Tốn – Khôn | Đông (Diên niên / Hoạ hại); Nam (Thiên y / Lục sát); Tây (Lục sát / Thiên y); Tây Bắc (Hoạ hại / Diên niên) |
| Tốn – Cấn | Đông (Diên niên / Lục sát); Nam (Thiên y / Hoạ hại); Tây (Lục sát / Diên niên); Tây Bắc (Hoạ hại / Thiên y) |
| Tốn – Đoài | Bắc (Sinh khí / Hoạ hại); Đông Nam (Phục vị / Lục sát); Tây (Lục sát / Phục vị); Tây Bắc (Hoạ hại / Sinh khí) |
Ví dụ đọc bảng: chồng cung Khảm, vợ cung Khôn. Hướng Nam là Diên niên của chồng, Lục sát của vợ; hướng Tây Bắc là Diên niên của vợ, Lục sát của chồng. Nếu muốn giường hướng về hoà thuận cho cả hai một cách công bằng nhất, hai hướng này là lựa chọn đẹp, vì mỗi người đều được một hướng Diên niên ở một trong hai phương án.
Trong bốn hướng, hai hướng nghiêng về phía người nhóm Đông, hai hướng nghiêng về phía người nhóm Tây. Có cặp chọn hướng nghiêng về người ngủ kém hơn hoặc sức khoẻ yếu hơn; có cặp chọn theo người trụ cột. Cả hai cách đều hợp tập quán.
Ví dụ một gia đình chọn từ đầu
Ví dụ giả định: anh Tuấn sinh năm 1991 (Tân Mùi), chị Mai sinh năm 1992 (Nhâm Thân), cả hai sinh sau Tết. Hai người chuẩn bị mua một căn nhà phố, kinh tế đóng góp ngang nhau.
- Tra cung: nam 1991 là cung Ly (nhóm Đông). Nữ 1992 là cung Đoài (nhóm Tây). Khác nhóm.
- Chốt người làm gốc cho hướng nhà: hai người bàn và chọn chị Mai, vì chị là người đứng tên khoản vay và lo việc nhà nhiều hơn. Từ đó ưu tiên nhà hướng Tây Bắc, Tây Nam, Tây hoặc Đông Bắc nếu những mặt khác tương đương.
- Thực tế tìm được một căn ưng ý hướng Đông Nam (nhóm Đông). Với chị Mai, Đông Nam là Lục sát, mức nhẹ; với anh Tuấn là Thiên y. Hai người quyết định mua vì căn nhà tốt về mọi mặt khác.
- Bếp: theo chị Mai, quay bếp về Tây Nam (Thiên y của cung Đoài).
- Giường: tra cặp Ly – Đoài, chọn hướng Bắc (Diên niên của anh, Hoạ hại của chị) hoặc Đông Bắc (Hoạ hại của anh, Diên niên của chị). Phòng ngủ kê được theo hướng Đông Bắc nên chọn hướng này.
- Bàn làm việc: anh Tuấn quay về Đông (Sinh khí của cung Ly), chị Mai quay về Tây Bắc (Sinh khí của cung Đoài).
Kết quả: căn nhà theo hướng của anh, bếp theo chị, giường nghiêng về chị, bàn làm việc mỗi người một hướng. Không ai "thua" hoàn toàn, và không phải sửa gì tốn kém.
Bàn với nhau thế nào để chuyện hướng không thành chuyện hơn thua
Chốt người làm gốc trước khi xem nhà. Nếu đợi tới khi đã ưng một căn rồi mới tra, rất dễ thành chuyện "nhà này hợp tuổi anh, không hợp tuổi em". Thống nhất từ đầu ai là gia chủ về mặt hướng sẽ đỡ tranh cãi về sau.
Gia chủ không mặc định là chồng. Tập quán xưa thường lấy người chồng, nhưng ngày nay nhiều gia đình lấy người lo kinh tế chính, người đứng tên tài sản, hoặc người ở nhà nhiều hơn. Đây là thoả thuận của hai người.
Đừng để cha mẹ hai bên tra riêng. Mỗi bên tra theo tuổi con mình rồi khuyên ngược nhau là chuyện hay gặp. Gửi cho hai bên cùng một bảng tra và cách phân việc đã thống nhất, mọi người dễ đồng ý hơn.
Đặt tập quán sau những điều sống còn. Pháp lý, tài chính, an toàn, nắng gió, đường đi làm, trường học của con: những thứ này quyết định chất lượng sống hằng ngày. Hướng hợp tuổi chỉ nên là tiêu chí phụ khi các lựa chọn khác ngang nhau.
Nếu một người không tin. Không có gì sai khi một người theo tập quán còn người kia không. Người không tin có thể để người kia sắp xếp phần hướng ở những chỗ không tốn tiền như giường, bàn, chỗ ngồi; người tin thì không ép những thay đổi lớn.
Khi nhà đông thế hệ: ông bà, con cái và nhiều cung khác nhau
Gia đình ba thế hệ có thể có năm sáu cung phi khác nhau dưới một mái nhà. Cách phân việc ở trên vẫn dùng được, chỉ cần thêm một bước: chọn ai là gia chủ cho cả ngôi nhà. Ở nhiều gia đình, ông hoặc bà vẫn là người đứng đầu dù con cái đã lo kinh tế; ở gia đình khác, con trai hoặc con gái trụ cột đã nhận vai này. Điều cần là cả nhà biết và đồng ý.
Sau đó, mỗi thế hệ được tính hướng riêng ở chỗ của mình. Phòng ông bà theo cung của ông bà, ưu tiên Thiên y như mong muốn sức khoẻ. Phòng vợ chồng trẻ theo bảng mười sáu cặp nếu khác nhóm. Phòng của các cháu theo cung của từng cháu. Không ai bị "thiệt" vì không phải gia chủ.
Một lưu ý thực tế: với người lớn tuổi, chỗ ở thuận tiện, an toàn quan trọng hơn hướng. Phòng ở tầng trệt, gần nhà vệ sinh, có tay vịn, đèn ngủ, sàn không trơn. Nếu phòng hợp hướng tuổi ông bà lại ở tầng ba, hãy chọn phòng tầng trệt và bù hướng bằng cách kê giường.
Câu hỏi thường gặp
Vợ chồng khác nhóm mệnh có phải là không hợp nhau không?
Không. Khác nhóm mệnh trong Bát trạch chỉ có nghĩa là hai người có hai bộ hướng tốt khác nhau, liên quan đến việc chọn hướng trong nhà. Nó không nói gì về tính cách hay hạnh phúc hôn nhân, và không nên được dùng để đánh giá một mối quan hệ.
Hướng nhà nên theo tuổi chồng hay vợ?
Tập quán lấy theo gia chủ, tức người trụ cột. Ngày xưa thường là chồng, nay nhiều gia đình chọn người lo kinh tế chính hoặc người đứng tên tài sản. Quan trọng là hai người thống nhất trước, rồi bù cho người còn lại ở giường, bàn, bếp.
Có cách nào để nhà hợp cả hai người không?
Theo Bát trạch thì không có hướng nào tốt cho cả hai khi khác nhóm. Nhưng có bốn hướng mà một người được mức tốt, người kia chỉ chịu mức nhẹ là Lục sát hoặc Hoạ hại. Chọn nhà, giường theo các hướng này là cách dung hoà phổ biến.
Lục sát và Hoạ hại có thật sự nhẹ không?
Đó là thứ bậc theo quan niệm của nhiều sách Bát trạch, không phải điều đo được. Một số tài liệu xếp thứ tự hơi khác. Hiểu đơn giản là trong bốn hướng xấu, hai hướng này được coi là ít đáng ngại hơn Tuyệt mệnh và Ngũ quỷ.
Vợ chồng ngủ riêng giường có giải quyết được không?
Có, mỗi người kê giường theo hướng tốt của mình. Một số cặp lớn tuổi chọn cách này, cũng vì ngủ ngon hơn khi không bị đánh thức bởi người kia. Với cặp trẻ, đây là chuyện riêng của hai người, không cần làm chỉ vì hướng.
Nhà đã mua theo hướng của một người, người kia có cần làm gì thêm không?
Theo tập quán, người còn lại có thể được bù ở chỗ dùng riêng: bàn làm việc, chỗ ngồi ăn, ghế đọc sách quay về hướng tốt của mình. Không cần treo vật phẩm hay sửa nhà. Những thay đổi nhỏ này không tốn tiền và đủ để cả hai thấy công bằng.